Lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại

Lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại (Modern Portfolio Theory) là gì?

Lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại (MPT) do nhà kinh tế học Harry Markowitz phát triển năm 1952 (đoạt giải Nobel Kinh tế năm 1990) là khung lý thuyết giúp nhà đầu tư xây dựng danh mục tối ưu bằng cách cân bằng giữa rủi ro và lợi suất kỳ vọng. MPT nhấn mạnh vai trò của đa dạng hóa trong việc giảm rủi ro phi hệ thống mà không làm giảm lợi nhuận kỳ vọng, là nền tảng cho hoạt động quản lý quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam.

Đặc điểm

• Sử dụng kỳ vọng toán học để đo lường lợi suất kỳ vọng của từng tài sản
• Đo lường rủi ro bằng phương sai (variance) hoặc độ lệch chuẩn (standard deviation)
• Phân tích hiệp phương sai (covariance) và hệ số tương quan giữa các tài sản
• Đa dạng hóa giúp giảm rủi ro phi hệ thống (unsystematic risk) nhưng không loại bỏ rủi ro hệ thống
• Giả định nhà đầu tư là người né tránh rủi ro (risk-averse) và lựa chọn danh mục dựa trên kỳ vọng lợi suất
• Được áp dụng phổ biến trong quản lý quỹ đầu tư theo Luật Chứng khoán 2019 và Nghị định 155/2020/NĐ-CP

Ví dụ

Một quỹ mở tại Việt Nam muốn xây dựng danh mục gồm cổ phiếu VHM (bất động sản) và FPT (công nghệ). Công ty quản lý quỹ sẽ tính lợi suất kỳ vọng, độ lệch chuẩn và hiệp phương sai của hai cổ phiếu để xác định tỷ trọng tối ưu. Do hiệp phương sai giữa VHM và FPT thấp, danh mục kết hợp có rủi ro thấp hơn từng cổ phiếu riêng lẻ. Theo Thông tư 96/2020/TT-BTC, công ty quản lý quỹ phải xây dựng chiến lược đầu tư dựa trên nguyên tắc đa dạng hóa, phù hợp tinh thần MPT.