Lạm phát cơ bản

Lạm phát cơ bản là gì?

Lạm phát cơ bản (Core Inflation) là chỉ số đo lường xu hướng giá cả chung sau khi loại trừ các yếu tố biến động mạnh như giá lương thực, thực phẩm và giá năng lượng (xăng dầu, điện, gas). Đây là thước đo phản ánh lạm phát mang tính cơ cấu, dài hạn, giúp nhà hoạch định chính sách nhận diện áp lực giá thực sự của nền kinh tế.

Đặc điểm

• Loại bỏ thành phần giá thường xuyên biến động do yếu tố mùa vụ, thiên tai, biến động thế giới.
• Phản ánh xu hướng lạm phát ổn định hơn CPI tổng thể.
• Được các ngân hàng trung ương sử dụng làm mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ.
• Tại Việt Nam, NHNN áp dụng phương pháp loại trừ trực tiếp các nhóm hàng hóa này khỏi rổ CPI.
• Có tín hiệu sớm và đáng tin cậy hơn cho quyết định lãi suất.

Ví dụ

Năm 2022, CPI tổng thể của Việt Nam tăng 3,15% nhưng lạm phát cơ bản chỉ tăng khoảng 2,31% - cho thấy áp lực giá chủ yếu đến từ giá xăng dầu và lương thực toàn cầu, không phải từ cầu nội tại. Ngược lại, năm 2023 lạm phát cơ bản tăng 4,12%, vượt CPI (3,25%), cảnh báo áp lực giá lan tỏa trong nền kinh tế.

Theo Quyết định 1606/QĐ-NHNN (2014) của Thống đốc NHNN Việt Nam, chỉ số lạm phát cơ bản được xác định là một trong các chỉ tiêu giám sát điều hành, hỗ trợ mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền quy định tại Điều 4 Luật Ngân hàng Nhà nước 2010. Đồng thời, Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng giai đoạn 2010-2020 và Quyết định 2195/QĐ-NHNN (2020) về Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt cũng sử dụng chỉ số này làm tham chiếu.