Điều khoản phạt vi phạm hợp đồng

Điều khoản phạt vi phạm hợp đồng là gì?

Điều khoản phạt vi phạm hợp đồng (Penalty Clause) là điều khoản trong hợp đồng mà các bên thỏa thuận về khoản tiền mà bên vi phạm phải trả cho bên bị vi phạm khi không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết. Đây là biện pháp chế tài dân sự nhằm răn đe, buộc các bên tuân thủ hợp đồng và bù đắp tổn thất cho bên bị vi phạm.

Đặc điểm pháp lý

• Được quy định tại Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015) và Điều 301 Luật Thương mại 2005 đối với quan hệ thương mại giữa các thương nhân.
• Mức phạt do các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng; trong lĩnh vực thương mại, mức phạt không vượt quá tổng giá trị nghĩa vụ hợp đồng vi phạm.
• Tòa án có quyền giảm mức phạt nếu mức phạt quá cao so với thiệt hại thực tế theo Điều 418 BLDS 2015.
• Phạt vi phạm không thay thế nghĩa vụ thực hiện hợp đồng, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
• Được áp dụng độc lập hoặc song song với bồi thường thiệt hại theo Điều 419 BLDS 2015.

Ví dụ minh họa

Hợp đồng tín dụng giữa Ngân hàng A và Công ty B trị giá 10 tỷ đồng có điều khoản: "Nếu Công ty B trả nợ chậm quá 5 ngày, Công ty B phải chịu phạt 0,05%/ngày trên số nợ gốc quá hạn." Khi Công ty B chậm trả 30 ngày, khoản phạt = 10 tỷ × 0,05% × 30 = 150 triệu đồng, đồng thời Công ty B vẫn phải trả đầy đủ nợ gốc và lãi theo lịch trả nợ ban đầu.