Dark pool

Dark Pool (Sàn giao dịch tối) là gì?

Dark pool (sàn giao dịch tối) là hệ thống giao dịch tư nhân, nơi các nhà đầu tư tổ chức thực hiện giao dịch chứng khoán khối lượng lớn mà không công khai lệnh, khối lượng và giá trước khi khớp, nhằm tránh tác động đến giá thị trường. Tại Việt Nam, khái niệm dark pool không được công nhận chính thức trong hệ thống pháp luật chứng khoán.

Đặc điểm

• Không công khai trước: Lệnh và khối lượng không hiển thị trên sàn công khai trước giao dịch.
• Quy định VN: Theo Điều 28, Luật Chứng khoán 2019, mọi giao dịch chứng khoán phải thực hiện trên Sở GDCK hoặc thị trường phi tập trung (OTC) được phép.
• Thị trường OTC: Thông tư 203/2015/TT-BTC và Nghị định 153/2020/NĐ-CP quy định giao dịch OTC cho trái phiếu riêng lẻ.
• Minh bạch hóa: Giao dịch phải báo cáo UBCKNN sau khi thực hiện theo quy định.

Ví dụ

Một quỹ đầu tư nước ngoài (Fubon FTSE Vietnam ETF) muốn mua 10 triệu cổ phiếu HPG nhưng lo ngại đẩy giá lên cao. Tại Mỹ hoặc châu Âu, họ có thể dùng dark pool như Liquidnet hay IEX. Tuy nhiên tại Việt Nam, quỹ này bắt buộc phải thực hiện qua giao dịch thỏa thuận (block trade) trên HoSE hoặc HNX, không được phép tạo sàn riêng, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc tại Điều 6, Luật Chứng khoán 2019.