Chuyển một phần tham gia

Chuyển một phần tham gia (Sub-participation) là gì?

Sub-participation là nghiệp vụ trong đó một bên tham gia cho vay hợp vốn (Participant) chuyển một phần cam kết tài trợ cho bên thứ ba mà không làm thay đổi mối quan hệ hợp đồng gốc với người vay. Đây là công cụ quan trọng để các ngân hàng điều chỉnh tỷ lệ dư nợ trên vốn tự có và đa dạng hóa danh mục tín dụng.

Phân biệt Sub-participation và Assignment

• Sub-participation: quan hệ nội bộ giữa hai ngân hàng; người vay vẫn nợ bên chuyển gốc; bên nhận không có quyền khởi kiện trực tiếp người vay và không được hưởng quyền đối với tài sản đảm bảo
• Assignment (chuyển nhượng): bên nhận thay thế hoàn toàn vị trí bên chuyển; có đầy đủ quyền đòi nợ trực tiếp và hưởng lợi từ tài sản đảm bảo; thường phải thông báo và nhận đồng ý của Borrower

Hai hình thức chính

• Funded Sub-participation: bên nhận ứng trước toàn bộ phần vốn cho bên chuyển, nhận lại phần lãi suất chênh lệch giữa lãi suất khoản vay gốc và lãi suất hai bên thỏa thuận
• Risk Sub-participation: bên nhận chỉ cam kết bồi thường phần rủi ro tín dụng khi người vay mất khả năng trả nợ, không chuyển tiền trước mà chỉ ghi nhận cam kết ngoại bảng

Ý nghĩa và rủi ro

Sub-participation giúp ngân hàng tham gia giảm nhanh mức độ tập trung tín dụng mà không cần thông báo cho khách hàng, tránh ảnh hưởng đến quan hệ kinh doanh. Tuy nhiên, rủi ro chính đối với bên nhận là không có đảm bảo trực tiếp từ tài sản thế chấp của khoản vay; quyền đòi nợ chỉ đối với bên chuyển, nên bên nhận phải thẩm định uy tín cả bên chuyển.

Quy định tại Việt Nam

Theo Điều 14 Thông tư 06/2021/TT-NHNN, khoản risk sub-participation phải được tính vào tỷ lệ an toàn vốn của bên chuyển (vì rủi ro tín dụng vẫn nằm tại bên này), trong khi funded sub-participation được ghi nhận là tài sản có rủi ro tín dụng của bên nhận và phải trích lập dự phòng theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN.