Cầu không co giãn

Cầu không co giãn (Inelastic Demand) là gì?

Cầu không co giãn (tiếng Anh: Inelastic Demand) là trạng thái của cầu hàng hóa khi lượng cầu thay đổi ít hơn tỷ lệ so với sự thay đổi của giá cả. Trong kinh tế học, hệ số co giãn của cầu theo giá (Price Elasticity of Demand - PED) có giá trị tuyệt đối nhỏ hơn 1 (|PED| < 1), nghĩa là khi giá tăng hoặc giảm 1%, lượng cầu chỉ thay đổi ít hơn 1%.

Đặc điểm chính

• Hàng hóa thiết yếu: Các mặt hàng như gạo, xăng dầu, điện, nước sinh hoạt, thuốc men thường có cầu không co giãn vì người tiêu dùng khó thay thế.
• Ít có hàng thay thế: Khi không có hoặc có rất ít sản phẩm thay thế, cầu trở nên kém co giãn hơn.
• Chiếm tỷ trọng nhỏ trong thu nhập: Hàng hóa có giá trị thấp so với thu nhập thường có cầu không co giãn.
• Nhu cầu trong ngắn hạn: Trong ngắn hạn, người tiêu dùng ít có thời gian điều chỉnh thói quen nên cầu kém co giãn hơn.

Ví dụ minh họa

Theo Quyết định 04/2023/QĐ-TTg về điều hành giá xăng dầu, khi giá xăng RON95 tăng từ 23.000 đồng lên 25.000 đồng/lít (tăng ~8,7%), lượng tiêu thụ xăng trên toàn quốc chỉ giảm khoảng 3-4%, thấp hơn nhiều so với mức tăng giá. Đây là biểu hiện điển hình của cầu không co giãn. Tương tự, giá điện sinh hoạt tăng theo biểu giá tại Quyết định 648/QĐ-BCT năm 2019 cũng cho thấy hộ gia đình vẫn duy trì mức tiêu thụ gần như không đổi do đây là nhu cầu thiết yếu.