Hiệu ứng lan tỏa

Hiệu ứng lan tỏa là gì?

Hiệu ứng lan tỏa (Spillover Effect) là tác động kinh tế từ một quốc gia, khu vực hoặc ngành lan sang các quốc gia, khu vực hoặc ngành khác thông qua các kênh thương mại, tài chính, lao động và tâm lý thị trường. Thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi trong phân tích kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ quốc tế.

Đặc điểm

• Tác động có thể tích cực (lan tỏa tăng trưởng) hoặc tiêu cực (lan truyền khủng hoảng, lạm phát).
• Lan truyền qua các kênh chính: xuất nhập khẩu, dòng vốn FDI, lãi suất, tỷ giá hối đoái và giá cả hàng hóa.
• Mức độ lan tỏa phụ thuộc vào độ mở của nền kinh tế và mối liên kết thương mại với đối tác.
• Được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) theo dõi khi điều hành chính sách tiền tệ theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật số 46/2010/QH12).

Ví dụ

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung (2018-2020) tạo hiệu ứng lan tỏa tiêu cực: nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam bị ảnh hưởng do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngược lại, dòng vốn FDI dịch chuyển sang Việt Nam tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP. Theo Quyết định 160/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển ngân hàng Việt Nam đến 2025, NHNN phải đánh giá tác động lan tỏa từ thị trường tài chính quốc tế.