Chỉ số CPI

Chỉ số CPI là gì?

CPI (Consumer Price Index - Chỉ số giá tiêu dùng) là chỉ tiêu kinh tế vĩ mô đo lường mức thay đổi giá bình quân của rổ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng thiết yếu mà hộ gia đình thường mua trong một kỳ báo cáo so với kỳ gốc (năm 2019). CPI do Tổng cục Thống kê (GSO) công bố hàng tháng, là cơ sở quan trọng để đo lường lạm phát và điều chỉnh chính sách tiền tệ quốc gia.

Đặc điểm

• Rổ hàng hóa CPI gồm khoảng 500-600 mặt hàng tiêu dùng phổ biến: lương thực, nhà ở, y tế, giáo dục, giao thông...
• Quy định tại Luật Thống kê 2015 (Luật số 89/2015/QH13) ngày 23/11/2015
• Chỉ số CPI lõi (Core CPI) loại trừ giá lương thực, năng lượng, do NHNN công bố
• Mục tiêu lạm phát của Quốc hội giao Chính phủ thường là 4-4,5%/năm theo Nghị quyết
• Là tham chiếu quan trọng để NHNN điều hành lãi suất tái cấp vốn, lãi suất OMO

Ví dụ

Tháng 12/2023, CPI tăng 3,58% so với cùng kỳ năm trước, nằm trong mục tiêu lạm phát 4-4,5% của Quốc hội. Khi CPI tăng cao vượt mục tiêu, NHNN sẽ thắt chặt tiền tệ bằng cách tăng lãi suất điều hành (lãi suất tái cấp vốn, lãi suất OMO), khiến lãi suất huy động và cho vay ngân hàng thương mại tăng theo, ảnh hưởng trực tiếp đến người gửi tiết kiệm và doanh nghiệp vay vốn.