Văn phòng đăng ký đất đai

Văn phòng đăng ký đất đai là gì?

Văn phòng đăng ký đất đai được thành lập theo Điều 218 Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ 1/8/2024) và Thông tư 24/2014/TT-BTNMT do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành. Đây là cơ quan chuyên môn duy nhất có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi tắt là GCN), đồng thời là đầu mối đăng ký các giao dịch bảo đảm liên quan đến bất động sản.

Cơ cấu tổ chức

• Trụ sở chính tại Hà Nội và TP.HCM do Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý.
• Chi nhánh tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Văn phòng cấp huyện thực hiện nhiệm vụ đăng ký tại địa phương.

Chức năng chính

• Đăng ký, cấp GCN lần đầu, cấp đổi, cấp lại GCN.
• Đăng ký biến động (chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp, góp vốn).
• Đăng ký giao dịch bảo đảm bằng QSD đất, nhà ở, công trình xây dựng, tài sản gắn liền với đất.
• Xác nhận nội dung thế chấp, xóa đăng ký thế chấp khi hết nghĩa vụ.
• Cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai cho tổ chức tín dụng tra cứu (theo Nghị định 61/2019/NĐ-CP).

Vai trò đối với hoạt động ngân hàng

Văn phòng đăng ký đất đai là đối tác không thể thiếu trong quy trình cấp tín dụng có bảo đảm bằng bất động sản. Theo thống kê của NHNN, trên 80% dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam có tài sản bảo đảm là QSD đất và nhà ở, tương đương khoảng 9,5 triệu tỷ đồng (cuối 2023). Mỗi giao dịch thế chấp đều phải qua 3 bước tại đây:

• Tra cứu thông tin (khoản 1 Điều 18 Nghị định 102/2017): xác minh quyền sở hữu, lịch sử thế chấp, tranh chấp. Phí 50.000 đồng/lần.
• Đăng ký thế chấp: phí 800.000 đồng theo Nghị quyết 57/2018.
• Xóa đăng ký thế chấp: phí 800.000 đồng khi khách hàng tất toán khoản vay.

Ví dụ thực tế tại TP.HCM

Ngân hàng ACB cần đăng ký thế chấp 150 căn hộ hình thành trong tương lai tại dự án Vinhomes Grand Park, quận 9. Nhân viên ACB nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai TP.HCM - Chi nhánh quận 9, gồm: hợp đồng mua bán căn hộ, hợp đồng thế chấp công chứng, GCN dự án, cam kết bảo lãnh của chủ đầu tư. Sau 2,5 ngày làm việc, toàn bộ 150 căn hộ được đăng ký thế chấp thành công, mỗi căn hộ có mã hồ sơ riêng để tra cứu. ACB cũng được cấp Bản trích lục làm bằng chứng pháp lý cho việc giải ngân cho khách hàng mua nhà.