Tín dụng đen

Tín dụng đen là gì?

Tín dụng đen (Loan Sharking) là hoạt động cho vay không được pháp luật cấp phép hoặc cho vay hợp pháp nhưng áp dụng lãi suất cắt cổ, vượt xa mức lãi suất pháp luật cho phép, thường đi kèm các thủ đoạn đòi nợ bằng bạo lực, khủng bố tinh thần, đe dọa. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, gây hại cho người vay và làm xói mòn trật tự xã hội.

Đặc điểm

• Không giấy tờ: Cho vay không có hợp đồng rõ ràng hoặc hợp đồng có nội dung trái pháp luật, vô hiệu.
• Lãi suất cắt cổ: Có thể lên tới 100%–1000%/năm hoặc hơn, cao gấp nhiều lần lãi suất ngân hàng.
• Đòi nợ bằng khủng bố: Gọi điện đe dọa, vẽ bàn thờ, đập phá tài sản, bắt giữ con tin, bôi nhọ danh dự người vay trên mạng xã hội.
• Không được pháp luật bảo vệ: Hợp đồng vô hiệu, người vay mất quyền lợi và có thể bị xử lý hình sự.

Ví dụ

Một công nhân vay 5 triệu đồng qua tin nhắn Facebook, chỉ sau 1 tháng phải trả tới 10 triệu. Khi không trả được, người cho vay gọi điện khủng bố cả gia đình, vẽ bàn thờ trước nhà và ép phải vay thêm để trả nợ. Theo Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự với mức lãi suất gấp 5 lần trở lên mức lãi suất tối đa quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 (20%/năm cho phần lãi chậm trả) và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng trở lên, có thể bị phạt tù đến 3 năm. Quyết định 21/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng cũng triển khai Đề án phòng chống tín dụng đen giai đoạn 2021–2025.