Tài khoản dự phòng trả nợ (DSRA)

Tài khoản dự phòng trả nợ (DSRA) là gì?

DSRA (Debt Service Reserve Account) là tài khoản tiền gửi do Công ty dự án (SPV - Special Purpose Vehicle) duy trì tại ngân hàng đầu mối (Agent Bank) với số dư tối thiểu tương đương 3-6 tháng nghĩa vụ trả nợ sắp đến hạn (gồm gốc và lãi), nhằm dự phòng cho các trường hợp dòng tiền dự án bị gián đoạn, đảm bảo khả năng thanh toán đúng hạn cho các bên cho vay.

Đặc điểm chính

• Số dư tối thiểu: thường bằng 3-6 tháng phí nợ (debt service) theo Hợp đồng tín dụng dự án (Facility Agreement).
• Vị trí tài khoản: mở tại Agent Bank, nằm trong cơ chế phân bổ dòng tiền (Account Waterfall) của dự án.
• Nguồn hình thành: (i) vốn tự có của nhà tài trợ (sponsor equity); (ii) tích lũy từ dòng tiền hoạt động giai đoạn vận hành; (iii) bảo lãnh ngân hàng dưới hình thức DSLG (Debt Service Liquidity Guarantee).
• Mục đích sử dụng: chỉ dùng để thanh toán nợ khi SPV mất khả năng chi trả, do Agent Bank quản lý chặt.

Cơ sở pháp lý

DSRA được quy định trong Nghị định 20/2023/NĐ-CP ngày 10/4/2023 về cho vay, cấp tín dụng theo dự án; Thông tư 06/2024/TT-NHNN hướng dẫn cấp tín dụng cho dự án PPP/BOT; Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 335-338 về hợp đồng tín dụng). Trong thực tiễn, DSRA là điều kiện bắt buộc trong hầu hết Hợp đồng tín dụng dự án (Project Finance) tại Việt Nam.

Ví dụ thực tế

Dự án BOT cao tốc trị giá 10.000 tỷ đồng, khoản vay 7.000 tỷ, trả nợ 350 tỷ/quý. SPV phải duy trì DSRA tối thiểu 1.050 tỷ (3 tháng). Nếu doanh thu thu phí một quý chỉ đạt 200 tỷ (do thiên tai, COVID-19), Agent Bank sử dụng DSRA bù đắp 150 tỷ thiếu hụt, đảm bảo không vỡ nợ (default) với các ngân hàng đồng tài trợ và bảo vệ xếp hạng tín dụng dự án.