Bài viết liên quan
Quản trị
Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại
Restructuring of the Commercial Banking System
Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là quá trình Chính phủ, NHNN sắp xếp lại các TCTD theo nhiều trục: xử lý nợ xấu, nâng cao năng lực tài chính, cơ cấu lại mô hình quản trị và hoạt động kinh doanh. Đây là chương trình quốc gia kéo dài qua nhiều giai đoạn nhằm xây dựng hệ thống ngân hàng lành mạnh, minh bạch, đáp ứng chuẩn mực Basel II/III.
Tái cơ cấu hệ thống NHTM Việt Nam là gì?
Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại là tổng thể các giải pháp mang tính chiến lược quốc gia nhằm làm sạch, lành mạnh hóa và phát triển bền vững các TCTD. Chương trình này được thực hiện theo các Nghị quyết của Chính phủ với sự phối hợp của NHNN, Bộ Tài chính, VAMC và các bộ ngành liên quan.
Các giai đoạn trọng điểm
- Giai đoạn 1 (2011-2015): Đề án 254/QĐ-TTg ngày 01/03/2012 - tập trung xử lý 9 NHTM yếu kém (trong đó 3 ngân hàng được chuyển giao với giá 0 đồng: CB, OceanBank, GPBank).
- Giai đoạn 2 (2016-2020): Đề án 1051/QĐ-TTg ngày 31/05/2014 với 3 trụ cột: cơ cấu lại các TCTD, xử lý nợ xấu, cơ cấu lại VAMC.
- Giai đoạn 3 (2021-2025): Tiếp tục nâng cao chất lượng tăng trưởng, áp dụng Basel III, chuyển đổi số toàn diện.
Các trụ cột nội dung tái cơ cấu
- Cơ cấu lại TCTD: Sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi mô hình hoạt động, giảm số lượng chi nhánh không hiệu quả (mục tiêu giảm 15-20% số chi nhánh/quầy giao dịch).
- Xử lý nợ xấu: VAMC mua lại nợ xấu theo giá trị thị trường, sử dụng Trái phiếu đặc biệt (đến hết 2023, VAMC đã xử lý được trên 400.000 tỷ đồng nợ xấu).
- Nâng cao năng lực tài chính: Tỷ lệ CAR toàn hệ thống tăng từ 9,15% (2011) lên trên 12% (2023); tỷ lệ nợ xấu giảm từ 17,2% (2012) xuống dưới 3%.
Văn bản pháp lý chính
- Thông tư 02/2019/TT-NHNN (sửa đổi bởi TT 09/2020, TT 14/2023): quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro.
- Nghị quyết 42/2017/QH14: về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD.
- Thông tư 16/2021/TT-NHNN: quy định về tổ chức tín dụng phục vụ nhu cầu cơ cấu lại.
Kết quả đạt được
Đến cuối 2023, toàn hệ thống chỉ còn khoảng 47 TCTD (giảm từ 145 vào năm 2011), trong đó có 4 ngân hàng thương mại nhà nước, 31 NHTMCP, 1 ngân hàng liên doanh, 1 ngân hàng 100% vốn nước ngoài và hơn 10 ngân hàng nước ngoài chi nhánh. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) đạt 12,3%, vượt chuẩn Basel III; tỷ lệ nợ xấu nội bộ duy trì dưới 2,9% - những con số thể hiện sự thành công bước đầu của quá trình tái cơ cấu kéo dài hơn một thập kỷ.