Siêu lạm phát

Siêu lạm phát là gì?

Siêu lạm phát (Hyperinflation) là tình trạng lạm phát tăng vọt ở mức cực kỳ cao và mất kiểm soát, thường được định nghĩa khi tỷ lệ lạm phát vượt quá 50%/tháng (~1.300%/năm) theo tiêu chuẩn của nhà kinh tế Philip Cagan. Tiền tệ mất giá nhanh chóng, niềm tin vào đồng tiền sụp đổ, người dân chuyển sang dùng ngoại tệ hoặc hàng hóa để trao đổi.

Đặc điểm

• Tỷ lệ lạm phát hàng tháng trên 50%, có thể lên tới hàng triệu phần trăm mỗi năm.
• Giá cả tăng theo giờ, tiền mặt nhanh chóng mất giá trị.
• Ngân hàng trung ương mất khả năng kiểm soát cung tiền và lãi suất.
• Hoạt động kinh tế suy yếu nghiêm trọng, đời sống người dân khó khăn.
• Thường xuất phát từ việc in tiền trả nợ công, chiến tranh, sụp đổ chính trị hoặc khủng hoảng sản xuất.

Ví dụ

Điển hình thế giới: Zimbabwe năm 2008 đạt đỉnh 89,7 sextillion phần trăm (%); Venezuela 2018 vượt 1.000.000%; Đức thời Weimar 1923 đạt 29.000%/tháng; Hungary 1946 - tháng giấy kỷ lục với mệnh giá 100 triệu tỷ pengő.

Tại Việt Nam: Giai đoạn 1986-1988, lạm phát lên tới hơn 700%/năm, buộc Chính phủ ban hành Nghị quyết 10-NQ/TW (1986) về cải cách giá-lương-tiền và Nghị định 97/HĐBT (1988) về cải cách hệ thống ngân hàng. Hiện nay, theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật số 46/2010/QH12), NHNN được giao nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, đảm bảo ổn định giá trị đồng Việt Nam (Điều 4).