Phần mềm như dịch vụ

Phần mềm như dịch vụ (SaaS) là gì?

Phần mềm như dịch vụ (Software as a Service - SaaS) là mô hình cung cấp phần mềm qua nền tảng internet theo hình thức thuê bao, trong đó nhà cung cấp quản lý toàn bộ hạ tầng, máy chủ, bảo mật và cập nhật, còn khách hàng truy cập thông qua trình duyệt web hoặc ứng dụng mà không cần cài đặt cục bộ. Theo Quyết định 1908/QĐ-BTTTT năm 2023 của Bộ Thông tin và Truyền thông, đây là một trong các mô hình điện toán đám mây được khuyến khích ứng dụng trong chuyển đổi số quốc gia.

Đặc điểm chính

• Thanh toán theo định kỳ: Khách hàng trả phí hàng tháng/hàng năm thay vì mua bản quyền vĩnh viễn (ví dụ: 150.000 VNĐ/tháng).
• Đa người dùng (Multi-tenant): Một phiên bản phần mềm phục vụ nhiều doanh nghiệp, tối ưu chi phí vận hành.
• Tự động cập nhật: Nhà cung cấp vá lỗi và nâng cấp tập trung, đảm bảo phiên bản mới nhất.
• Truy cập mọi lúc, mọi nơi: Chỉ cần internet và trình duyệt, hỗ trợ làm việc từ xa.
• Khả năng mở rộng linh hoạt: Dễ dàng nâng cấp số lượng người dùng hoặc dung lượng lưu trữ.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai hệ thống ký số từ xa VNPT SmartCA theo mô hình SaaS để xác thực giao dịch cho hơn 5 triệu khách hàng. Tương tự, phần mềm kế toán MISA SME.NET cung cấp dưới dạng SaaS với phí từ 2 triệu đồng/năm, giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ giảm 60% chi phí CNTT ban đầu.

Quy định pháp luật Việt Nam

Theo Thông tư 02/2024/TT-BTTTT và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về công nghiệp công nghệ số, các nhà cung cấp dịch vụ SaaS phải đăng ký kinh doanh và đảm bảo an toàn thông tin theo Luật An toàn thông tin mạng 2015, đặc biệt tuân thủ tiêu chuẩn TCVN 11930 về điện toán đám mây.