Phân loại nợ theo quy định NHNN

Phân loại nợ theo quy định NHNN là gì?

Là khung phân nhóm nợ 5 cấp độ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành tại Thông tư 11/2021/TT-NHNN (có hiệu lực từ 17/05/2021, sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 17/2024/TT-NHNN), áp dụng thống nhất cho tất cả tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Mục đích nhằm phản ánh đúng mức độ rủi ro tín dụng và là cơ sở pháp lý cho việc trích lập dự phòng rủi ro, công khai minh bạch trên báo cáo tài chính.

Bảng 5 nhóm nợ theo Thông tư 11

• Nhóm 1 – Nợ đủ tiêu chuẩn: Trong hạn hoặc quá hạn ≤10 ngày (ngắn hạn), ≤30 ngày (trung – dài hạn). Trích lập 0%.
• Nhóm 2 – Nợ cần chú ý: Quá hạn 11–90 ngày (ngắn hạn), 31–90 ngày (trung – dài hạn). Trích lập 5%.
• Nhóm 3 – Nợ dưới tiêu chuẩn: Quá hạn 91–180 ngày. Trích lập 20%.
• Nhóm 4 – Nợ nghi ngờ: Quá hạn 181–360 ngày. Trích lập 25% (theo TT 17/2024) hoặc 50% (theo TT 11/2021).
• Nhóm 5 – Nợ có khả năng mất vốn: Quá hạn trên 360 ngày hoặc khách hàng không có khả năng trả. Trích lập 50% hoặc 100%.

Tiêu chí phân loại

Việc phân nhóm dựa trên hai tiêu chí chính: (1) số ngày quá hạn thực tế của khoản vay (tính từ ngày đến hạn thanh toán gần nhất); (2) đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng theo phương pháp định tính (theo quy định tại Điều 10, TT11). Ngoài ra, các khoản nợ có điều kiện đặc biệt (cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi do thiên tai dịch bệnh) được phép giữ nguyên nhóm trong thời gian tối đa nhất định.

Ví dụ minh họa

Khách hàng A vay tiêu dùng 200 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng. Đến 01/08/2024 khách hàng trả được 6/12 kỳ, các kỳ tiếp theo quá hạn. Tính đến 15/10/2024: khoản nợ quá hạn 75 ngày → phân loại Nhóm 2 – Nợ cần chú ý, ngân hàng phải trích dự phòng 5% tương đương 10 triệu đồng.