Ngưỡng Z-score và phân vùng rủi ro phá sản

Ngưỡng Z-score và phân vùng rủi ro phá sản

Ngưỡng Z-score là các giá trị cắt do Altman thiết lập năm 1968, tối ưu hóa độ nhạy và độ đặc hiệu để phân loại mức độ rủi ro phá sản doanh nghiệp.

Ba vùng rủi ro tiêu chuẩn

• Vùng an toàn (Safe Zone): Z > 2,99. DN tài chính lành mạnh, xác suất phá sản 2 năm tới rất thấp.
• Vùng xám (Grey/Watch Zone): 1,81 < Z ≤ 2,99. Có dấu hiệu suy yếu, cần giám sát chặt.
• Vùng nguy hiểm (Distress Zone): Z ≤ 1,81. Nguy cơ phá sản cao, cần tái cơ cấu khẩn cấp.

Mô hình biến thể cho DN phi sản xuất

Altman bổ sung mô hình Z'' (Z-double prime) năm 1995 với ngưỡng:

• Z'' > 2,60: An toàn
• 1,10 < Z'' ≤ 2,60: Vùng xám
• Z'' ≤ 1,10: Nguy hiểm

Ý nghĩa với ngân hàng Việt Nam

Theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN về tổ chức và hoạt động xếp hạng tín dụng nội bộ, các TCTD được khuyến khích sử dụng Z-score như chỉ tiêu bổ sung trong mô hình đánh giá rủi ro tín dụng. Khi khách hàng rơi vào vùng xám hoặc nguy hiểm, ngân hàng cần:

• Yêu cầu DN lập phương án khắc phục tài chính.
• Tăng tần suất giám sát dòng tiền và báo cáo tài chính.
• Xem xét điều chỉnh hạn mức tín dụng, yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm hoặc chuyển nhóm nợ theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN.

Lưu ý

Z-score được thiết kế cho DN sản xuất niêm yết. Với DN Việt Nam chưa niêm yết, nên thay X₄ bằng (Vốn chủ sở hữu/Giá trị sổ sách nợ) hoặc dùng mô hình Z'' để có kết quả phù hợp hơn.