Ngoại bảng

Ngoại bảng (Off-Balance Sheet - OBS) là gì?

Ngoại bảng là các khoản mục cam kết, nghĩa vụ tài chính tiềm ẩn và công cụ tài chính phái sinh chưa được ghi nhận chính thức trên bảng cân đối kế toán (Balance Sheet) của ngân hàng thương mại. Dù không xuất hiện trên bảng cân đối, các khoản này vẫn có khả năng chuyển thành tài sản hoặc nợ thực tế trong tương lai, ảnh hưởng trực tiếp đến rủi ro và kết quả hoạt động của ngân hàng.

Các khoản ngoại bảng phổ biến

• Bảo lãnh ngân hàng: Bảo lãnh vay vốn, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng.
• Cam kết tín dụng chưa giải ngân: Hạn mức tín dụng chưa sử dụng (unused credit lines).
• Thư tín dụng (L/C): Cam kết trả tiền khi bộ chứng từ hợp lệ được xuất trình.
• Hợp đồng phái sinh: Swap lãi suất, ngoại tệ, hợp đồng kỳ hạn (forward), quyền chọn (option).
• Cam kết bảo lãnh phát hành: Underwriting chứng khoán.

Cơ sở pháp lý

Được hướng dẫn theo Thông tư của NHNN về chế độ báo cáo tài chính đối với TCTD, Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và các quy định về quản trị rủi ro theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng B cấp hạn mức tín dụng 500 tỷ đồng cho doanh nghiệp X nhưng mới giải ngân 300 tỷ. Khoản 200 tỷ chưa giải ngân là cam kết ngoại bảng. Nếu X rút hết, ngân hàng phải ghi nhận khoản cho vay 200 tỷ vào bảng cân đối. Tương tự, bảo lãnh 50 tỷ cho nhà thầu dự án cũng là nghĩa vụ ngoại bảng, trở thành nợ thực nếu bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ.