Lãi cơ bản trên cổ phiếu

Lãi cơ bản trên cổ phiếu (Basic EPS) là gì?

Lãi cơ bản trên cổ phiếu (Basic Earnings Per Share) là chỉ tiêu tài chính thể hiện lợi nhuận sau thuế phân bổ cho cổ đông phổ thông chia cho số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trong kỳ báo cáo. Đây là thước đo quan trọng giúp nhà đầu tư đánh giá khả năng sinh lời trên mỗi cổ phần, đặc biệt với các ngân hàng và doanh nghiệp niêm yết.

Đặc điểm

• Phản ánh phần lợi nhuận thuộc về cổ đông phổ thông, sau khi trừ cổ tức cổ phiếu ưu đãi (nếu có).
• Được tính trên cơ sở số cổ phiếu bình quân gia quyền - có tính đến việc phát hành thêm, mua lại hay hủy cổ phiếu trong kỳ.
• Bắt buộc trình bày trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần, đặc biệt công ty đại chúng niêm yết trên sàn chứng khoán.
• Chỉ tiêu này được quy định cụ thể tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 30 - Lãi cơ bản trên cổ phiếu (ban hành kèm theo Quyết định 161/2007/QĐ-BTC) và Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Công thức tính

EPS = (Lợi nhuận sau thuế - Cổ tức cổ phiếu ưu đãi) / Số cổ phiếu phổ thông bình quân gia quyền lưu hành trong kỳ.

Ví dụ

Ngân hàng CP ABC năm 2023 có lợi nhuận sau thuế 15.000 tỷ đồng, không có cổ phiếu ưu đãi. Đầu năm có 2 tỷ cp lưu hành, ngày 1/7 phát hành thêm 500 triệu cp. Bình quân gia quyền = 2 tỷ × 6/12 + 2,5 tỷ × 6/12 = 2,25 tỷ cp. EPS = 15.000 tỷ / 2,25 tỷ = 6.667 đồng/cp.