Cân bằng thị trường

Cân bằng thị trường (Market Equilibrium) là gì?

Cân bằng thị trường là trạng thái mà lượng cung (Qs) bằng lượng cầu (Qd) tại một mức giá cân bằng (P*), không tạo ra thặng dư cung hay thiếu hụt cầu. Theo Luật Giá số 11/2012/QH13 (Điều 4), giá thị trường được hình thành trên cơ sở quan hệ cung - cầu và là giá cân bằng khi các lực lượng thị trường đạt trạng thái ổn định.

Đặc điểm

• Giá cân bằng (P*): Mức giá mà người mua chấp nhận mua và người bán chấp nhận bán, lượng giao dịch đạt tối đa.
• Lượng cân bằng (Q*): Khối lượng hàng hóa/dịch vụ được trao đổi tại P*.
• Tính ổn định tạm thời: Khi có yếu tố tác động (chính sách, chi phí, thu nhập), cân bằng sẽ dịch chuyển sang điểm mới theo quy định tại Điều 6 Luật Cạnh tranh 2018.
• Cơ chế tự điều chỉnh: Giá tăng khi cầu > cung và giảm khi cung > cầu.

Ví dụ

Trên thị trường gạo Việt Nam, khi giá lúa IR50404 tại Đồng bằng sông Cửu Long đạt 8.500 đồng/kg, lượng cung từ nông dân khoảng 3,5 triệu tấn/vụ trùng khớp với lượng cầu của các doanh nghiệp xuất khẩu và tiêu thụ nội địa. Đây là điểm cân bằng giúp thị trường không bị ùn ứ hay khan hiếm.