Hàng hóa thay thế

Hàng hóa thay thế là gì?

Hàng hóa thay thế (Substitute Goods) là những hàng hóa hoặc dịch vụ có thể thay thế cho nhau trong quá trình tiêu dùng, đáp ứng cùng một nhu cầu của người tiêu dùng. Khi giá của một hàng hóa tăng, người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang sử dụng hàng hóa thay thế. Theo Luật Cạnh tranh 2018 (Luật số 23/2018/QH14), hàng hóa thay thế được xác định khi có sự thay thế lẫn nhau về công dụng, đặc tính kỹ thuật và giá cả, là cơ sở để xác định thị trường liên quan trong đánh giá hành vi hạn chế cạnh tranh.

Đặc điểm

• Đáp ứng cùng nhu cầu: Cả hai hàng hóa đều thỏa mãn cùng một mục đích sử dụng (ví dụ: trà và cà phê đều đáp ứng nhu cầu giải khát).
• Hệ số co giãn chéo dương: Khi giá hàng hóa A tăng, lượng cầu hàng hóa B tăng theo.
• Mức độ thay thế: Có thể thay thế hoàn toàn (bơ và bơ thực vật) hoặc thay thế một phần (thịt bò và thịt heo).
• Ảnh hưởng đến giá: Doanh nghiệp sản xuất hàng hóa thay thế thường có sự tương quan về chiến lược định giá.

Ví dụ

Trên thị trường Việt Nam, khi giá thịt heo tăng cao (ví dụ 150.000 đồng/kg vào năm 2022), người tiêu dùng chuyển sang mua thịt gà hoặc thịt bò - các hàng hóa thay thế. Tương tự, khi giá xăng RON95 tăng, người dùng chuyển sang sử dụng xe điện hoặc phương tiện công cộng. Ngân hàng Nhà nước cũng xác định các sản phẩm tín dụng như cho vay mua nhà và cho vay mua xe là hàng hóa thay thế trong thị trường tài chính tiêu dùng.