Dự trữ bắt buộc

Dự trữ bắt buộc là gì?

Dự trữ bắt buộc (Required Reserve Ratio) là khoản tiền mà các tổ chức tín dụng (TCTD) phải trích và gửi tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), tính theo tỷ lệ phần trăm trên tổng tiền gửi huy động được từ khách hàng. Theo Điều 30 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật số 46/2010/QH12), NHNN là cơ quan duy nhất ấn định tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với từng loại tiền gửi nhằm thực thi chính sách tiền tệ quốc gia.

Đặc điểm

• Tỷ lệ dự trữ bắt buộc được phân biệt theo loại tiền gửi (VND, ngoại tệ) và theo kỳ hạn (dưới 12 tháng, từ 12 tháng trở lên).
• Đây là công cụ chính sách tiền tệ gián tiếp, giúp NHNN kiểm soát cung tiền M2, ổn định lãi suất và tỷ giá.
• TCTD không được hưởng lãi trên dự trữ bằng VND; dự trữ bằng ngoại tệ thường chỉ được hưởng lãi suất rất thấp theo quy định.
• Việc tăng/giảm tỷ lệ có tác động ngược chiều tới khả năng cho vay: tăng tỷ lệ → thu hẹp tín dụng; giảm tỷ lệ → mở rộng tín dụng.

Ví dụ

Ngân hàng A có tổng tiền gửi VND dưới 12 tháng là 10.000 tỷ đồng. Theo Thông tư 30/2019/TT-NHNN và quyết định hiện hành của Thống đốc NHNN, tỷ lệ dự trữ bắt buộc áp dụng là 3%. Như vậy ngân hàng phải trích 300 tỷ đồng gửi vào tài khoản tại NHNN và không được sử dụng khoản này để cấp tín dụng. Nếu NHNN nâng tỷ lệ lên 4%, ngân hàng phải trích thêm 100 tỷ, làm giảm vốn khả dụng cho vay.