Bài viết liên quan
Ngân hàng đầu tư
Cổ phần hóa NHTM Nhà nước
Equitization of State-owned Commercial Banks
Cổ phần hóa NHTM Nhà nước là quá trình chuyển đổi sở hữu từ 100% vốn nhà nước sang công ty cổ phần, trong đó nhà nước chỉ giữ cổ phần chi phối hoặc không còn chi phối. Đây là chủ trương lớn được thực hiện từ năm 2006 theo Đề án tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.
Cổ phần hóa NHTM Nhà nước là gì?
Cổ phần hóa (CPH) NHTM Nhà nước là quá trình chuyển đổi từ doanh nghiệp 100% vốn nhà nước sang công ty cổ phần đại chúng, thực hiện theo Nghị định 47/2021/NĐ-CP, Quyết định 986/2008/QĐ-TTg và các Quyết định riêng của Thủ tướng cho từng ngân hàng. Mục tiêu nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa hoạt động và tăng vốn tự có cho hệ thống ngân hàng.
4 giai đoạn cổ phần hóa
- Giai đoạn 1 (2006-2007): Thí điểm tại ACB, Techcombank — 2 ngân hàng cổ phần tự phát triển.
- Giai đoạn 2 (2007-2010): IPO Vietcombank, VietinBank, MHB, CB. Nhà nước giữ 65-77% vốn.
- Giai đoạn 3 (2011-2015): CPH BIDV (2011), Agribank lùi thời hạn do quy mô lớn.
- Giai đoạn 4 (2018-2025): Theo Đề án 252 (2025), tiếp tục giảm tỷ lệ vốn nhà nước tại 4 NHTM lớn xuống dưới 65%.
Tỷ lệ sở hữu nhà nước hiện tại
Tính đến 2024, nhà nước giữ: Vietcombank 74,8% (SCIC), VietinBank 64,46%, BIDV 80,99%, Agribank 100% (chưa CPH). MB đã giảm tỷ lệ nhà nước xuống còn dưới 50% sau khi SCIC thoái vốn giai đoạn 2019-2021.
Khó khăn và thách thức
- Định giá tài sản đảm bảo (nợ xấu) phức tạp — cần trích lập dự phòng 100% theo Thông tư 02/2023/TT-NHNN.
- Xử lý tài sản công, đất đai (Bộ Tài chính quản lý).
- Sắp xếp lao động dôi dư — mỗi NHTM có 5.000-25.000 CBNV.
- Bảo toàn vốn nhà nước theo Nghị định 147/2020/NĐ-CP.