Bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội là gì?

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là chế độ bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức, nhằm bù đắp một phần hoặc toàn bộ thu nhập khi người lao động (NLĐ) bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, già yếu hoặc chết. Căn cứ pháp lý chính là Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) và các văn bản hướng dẫn của Chính phủ.

Đặc điểm

• Tính bắt buộc: NLĐ làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên và người sử dụng lao động (NSDLĐ) phải tham gia theo Điều 2 Luật BHXH 2014.
• 5 chế độ chính: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
• Mức đóng: NLĐ đóng 8%, NSDLĐ đóng 17,5% (gồm ốm đau, thai sản, TNLĐ-BNN, hưu trí, tử tuất) trên tiền lương tháng đóng BHXH.
• Quản lý bởi: Cơ quan BHXH Việt Nam thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Nguyên tắc đóng - hưởng: đóng lâu năm được hưởng mức cao, có thời gian chờ tối thiểu (ví dụ: nghỉ hưu cần tối thiểu 15 năm đóng BHXH theo Điều 54).

Ví dụ

Anh A làm việc tại công ty B với mức lương 15 triệu đồng/tháng. Hàng tháng, công ty đóng 17,5% = 2.625.000 đồng và trừ lương anh A 8% = 1.200.000 đồng để đóng BHXH. Sau 20 năm, anh A đủ tuổi nghỉ hưu sẽ được nhận lương hưu hàng tháng theo công thức: 45% × 15 triệu × số năm đóng, trong đó tỷ lệ hưởng tăng thêm 2% cho mỗi năm đóng vượt 15 năm (Điều 56 Luật BHXH 2014).