Kinh Nghiệm Chọn Ngân Hàng Cho Sinh Viên Mới Ra Trường

1. Ngành Tài chính - Ngân hàng và khối ngành kinh tế nói chung hiện nay có thực sự khó xin việc?

Thực tế thị trường hiện nay

Nhiều người thường than phiền rằng khối ngành tài chính và kinh tế nói chung đang bão hòa và tỷ lệ cạnh tranh quá khắc nghiệt. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, ngành này không thiếu việc, chỉ thiếu nhân sự đáp ứng đúng tiêu chí. Trong đó, đối với mảng ngân hàng, cơ hội việc làm không hề thiếu vì các ngân hàng luôn có những đợt tuyển dụng quanh năm: 

• Cơ hội mở rộng: Các đợt tuyển dụng tập trung (Mass Recruitment) của các ngân hàng top đầu và các chương trình Quản trị viên tập sự (Management Trainee) vẫn mở ra cơ hội lớn hàng năm cho người chưa có kinh nghiệm.
• Nhu cầu dịch chuyển: Sự phát triển của ngân hàng số và các sản phẩm bán lẻ liên tục thúc đẩy các nhà tuyển dụng tìm kiếm những dòng máu trẻ trung, nhạy bén với công nghệ.

Điểm cốt lõi: Cánh cửa vào ngành ngân hàng chưa bao giờ đóng sập trước mắt các bạn sinh viên mới ra trường, điều quan trọng là bạn có cầm đúng chiếc chìa khóa năng lực để mở nó ra hay không.

Cái bẫy tâm lý của "newbie"

Khi vừa rời khỏi ghế nhà trường, đa số cử nhân trẻ tuổi đều rất dễ rơi vào những khủng hoảng tâm lý vô hình do chính mình hoặc môi trường xung quanh tạo ra:

• Áp lực đồng trang lứa (Peer Pressure): Trạng thái hoang mang, tự ti xuất hiện khi thấy bạn bè xung quanh liên tục khoe lương cao, đỗ chương trình xịn tại các tập đoàn tài chính đa quốc gia.
• Thần thánh hóa các thương hiệu lớn: Việc mù quáng chạy theo những cái tên hàng đầu mà quên mất tính phù hợp của bản thân khiến nhiều bạn nộp CV rải rác nhưng không nhận được phản hồi, dẫn đến chán nản.

Lời khuyên xương máu: Đừng để mức lương khởi điểm hay sự hào nhoáng ban đầu làm mờ mắt. Ngân hàng đầu tiên chính là "trường đại học thứ hai" - nơi bạn cần tích lũy "vốn nghề" chứ không chỉ là số dư tài khoản. Giai đoạn 1 - 2 năm đầu đời là để đầu tư cho kiến thức và kỹ năng thực chiến, tiền tài sẽ tự động theo sau khi bạn đã trở thành một chuyên gia thực thụ.

2. Xin việc làm ngành Tài chính Ngân hàng: Bạn nên làm vị trí nào?

Để không bị ngợp trong ma trận phòng ban, các bạn sinh viên cần phân biệt rõ hai mảng lớn trong hệ thống nhân sự ngân hàng: Khối Kinh doanh (Front Office) và Khối Hỗ trợ - Vận hành (Middle/Back Office).

A. Khối Kinh doanh (Front Office)

Đây là tiền tuyến của ngân hàng, nơi tạo ra doanh thu trực tiếp và quyết định sự sống còn của toàn hệ thống. Nếu bạn là người năng động, thích giao tiếp và chịu được áp lực, đây là mảnh đất dành cho bạn.

Chuyên viên Quan hệ Khách hàng (RM/Sales)

Vị trí này chịu trách nhiệm chủ động tìm kiếm khách hàng, tư vấn sản phẩm vay/gửi/thẻ, thẩm định sơ bộ tài sản và quản lý danh mục nguồn vốn/dư nợ được giao. Cụ thể, khối RM được chia làm hai nhánh rõ rệt với những yêu cầu hoàn toàn khác nhau:

- Nhánh Khách hàng Cá nhân (KHCN - Retail Banking):

• Đặc điểm: Các sản phẩm tương đối đơn giản và mang tính đại chúng cao như vay mua nhà, mua xe, thẻ tín dụng, bảo hiểm (bancassurance).
• Đối tượng phù hợp: Những bạn có tính cách cởi mở, khéo léo, thích mở rộng mối quan hệ nhanh và có khả năng nắm bắt tâm lý đám đông tốt.

- Nhánh Khách hàng Doanh nghiệp (KHDN - Corporate/SME Banking):

• Đặc điểm: Làm việc với các tổ chức, doanh nghiệp vừa và nhỏ đến các tập đoàn lớn. Hồ sơ phức tạp, đòi hỏi phân tích chuyên sâu về dòng tiền, phương án kinh doanh và tài sản đảm bảo quy mô lớn.
• Đối tượng phù hợp: Đòi hỏi tư duy dòng tiền sâu, hợp với các bạn học lực khá giỏi, thích phân tích báo cáo tài chính và có phong thái đàm phán chuyên nghiệp.

Giao dịch viên (Teller)

Công việc chính của Giao dịch viên bao gồm:

• Đón tiếp khách hàng, thực hiện giao dịch tại quầy (nộp/rút tiền mặt, mở tài khoản, chuyển tiền quốc tế, xử lý thẻ).
• Chăm sóc khách hàng hiện hữu và tận dụng cơ hội để bán chéo các sản phẩm dịch vụ khác của ngân hàng.
• Vị trí này cực kỳ hợp với những người khéo léo, cẩn thận, ngoại hình sáng, tác phong lịch sự và có khả năng kiềm chế cảm xúc, kiên nhẫn cao trước mọi khiếu nại của khách hàng.

 

Tìm hiểu thêm: 

• Mức lương nhân viên ngân hàng: Bảng so sánh thu nhập các ngân hàng mới nhất
• Bẫy thu nhập KPI và vòng đời nghề nghiệp của banker: Đâu là giá trị thực trước tuổi 30?

 

B. Khối Hỗ trợ - Vận hành (Middle/Back Office)

Nếu bạn là người hướng nội, sợ áp lực chạy doanh số hàng tháng nhưng có thế mạnh về tư duy logic, xử lý văn bản dữ liệu thì hậu phương vững chắc này chính là nơi bạn thuộc về.

Chuyên viên Hỗ trợ Tín dụng (Credit Admin)

Họ là người kiểm soát tính pháp lý cuối cùng trước khi dòng tiền chảy ra khỏi ngân hàng. công việc hằng ngày bao gồm:

• Tiếp nhận hồ sơ phê duyệt từ bộ phận RM, kiểm tra tính đầy đủ và hợp pháp của chứng từ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Soạn thảo hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp tài sản và thực hiện các thủ tục giải ngân, thu nợ, quản lý tài sản bảo đảm.

Vị trí này yêu cầu tính chính xác tuyệt đối, tư duy quản lý hồ sơ khoa học và khả năng chịu được áp lực thời gian lớn vào những ngày cuối tháng.

Chuyên viên Thẩm định/Tái thẩm định

Đây là bộ phận nắm giữ chiếc "phanh" rủi ro của ngân hàng. Nhiệm vụ chính là độc lập đánh giá rủi ro phương án vay vốn mà khối RM trình lên, kiểm tra thực tế tài sản, năng lực tài chính của khách hàng để đưa ra quyết định duyệt hoặc từ chối cho vay.

Yêu cầu: Vị trí này rất khắt khe trong khâu tuyển dụng. Ngân hàng luôn ưu tiên các bạn sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc, có tư duy phản biện, logic xuất sắc và một cái đầu lạnh để không bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài.

C. Các vị trí phòng ban nội bộ khác

• Kiểm toán nội bộ và Quản trị rủi ro: Giám sát tính tuân thủ quy trình của toàn hệ thống, dự báo và giảm thiểu tổn thất tài chính.
• Kế toán/Tài chính ngân hàng: Xử lý các dòng tiền nội bộ, báo cáo thuế, quyết toán chi phí vận hành.
• Nhân sự (HR): Tuyển dụng, đào tạo, tính lương và xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho banker.

3. Rèn luyện các kỹ năng xin việc làm ngành Tài chính Ngân hàng ở đâu?

Hầu hết sinh viên mới ra trường đều gặp chung một điểm nghẽn: CV trống trơn và thiếu kỹ năng thực chiến. Để thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và vòng phỏng vấn ngân hàng, bạn cần chủ động lên kế hoạch rèn luyện bộ ba cốt lõi sau:

Kỹ năng cứng (Kiến thức nghiệp vụ)

Đừng chỉ học để đối phó với các kỳ thi trên lớp. Kiến thức trường học là nền tảng, nhưng nhà tuyển dụng cần sự thực tế. Hãy tích lũy ngay từ giảng đường bằng cách đọc kỹ luật các tổ chức tín dụng, thông tư của Ngân hàng Nhà nước.

Ngoài ra, việc nâng cấp bản thân, đầu tư vào các chứng chỉ tài chính uy tín quốc tế (nếu định hướng làm KHDN/Thẩm định) hoặc tham gia các khóa học ngắn hạn thiết thực về sản phẩm ngân hàng, kỹ năng phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp do các trung tâm đào tạo uy tín giảng dạy và điều nên làm.

Kỹ năng mềm thực chiến

Làm việc trong môi trường tài chính đòi hỏi sự giao tiếp khéo léo và một tinh thần thép để đối mặt với những lời từ chối hay áp lực từ phía khách hàng. Bạn hoàn toàn có thể thực hành kỹ năng giao tiếp, nghệ thuật xử lý từ chối và quản trị cảm xúc thông qua các công việc part-time (như telesales, chăm sóc khách hàng, tư vấn bảo hiểm) hoặc tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ tại trường đại học. Hãy tập cho mình thói quen lắng nghe chủ động và biết cách đưa ra giải pháp thuyết phục người đối diện.

Tư duy quản trị rủi ro

Trong ngành ngân hàng và khối ngành tài chính nói chung, một sai sót nhỏ về con số hay một chút lơ là trong bảo mật thông tin có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng hoặc thiệt hại hàng tỷ đồng. Vì vậy, các nhà tuyển dụng luôn tìm kiếm những ứng viên có tư duy quản trị rủi ro cùng tính tỉ mỉ.

Hãy tự rèn luyện tính cẩn trọng, bảo mật và chính xác 100% trong mọi công việc nhỏ nhất hàng ngày. Từ cách bạn viết một email trang trọng, sắp xếp các file tài liệu trong máy tính khoa học cho đến cách quản lý tài chính cá nhân chỉn chu. Sự nghiêm túc đó sẽ tự động được thể hiện ra thông qua phong thái của bạn khi đối mặt với nhà tuyển dụng.

4. Kinh nghiệm chọn Ngân hàng cho Sinh viên: Big4 hay Ngân hàng TMCP?

Sau khi chọn được vị trí, bài toán tiếp theo bạn cần giải là chọn môi trường. Thị trường ngân hàng Việt Nam hiện nay chia làm hai cán cân rõ rệt: Khối ngân hàng Thương mại Nhà nước (Big4) và Khối ngân hàng Thương mại Cổ phần Tư nhân (TMCP).

Để biết mình thuộc về khối ngân hàng nào, hãy đặt chúng lên bàn cân đối chiếu chi tiết:

 

 

Ngành ngân hàng luôn có chỗ cho mọi nhóm tính cách và năng lực, miễn là bạn biết đặt bản thân vào đúng vị trí. Đừng quá nhìn vào độ dài của bảng lương năm đầu tiên, hãy nhìn vào độ rộng của không gian mà tổ chức trao cho bạn để trưởng thành và học nghề. Một xuất phát điểm phù hợp kết hợp với một thái độ cầu thị, nghiêm túc chính là tấm hộ chiếu quyền lực giúp bạn tiến xa trên lộ trình trở thành một banker chuyên nghiệp trong tương lai.