Vốn điều chỉnh giảm

Vốn điều chỉnh giảm là gì?

Vốn điều chỉnh giảm (Capital Deductions/Regulatory Deductions) là các khoản mục mà NHNN yêu cầu ngân hàng phải trừ trực tiếp khỏi tổng vốn tự có trước khi tính tỷ lệ CAR, đảm bảo chất lượng vốn thực sự. Quy định cụ thể tại Điều 4, Thông tư 41/2016/TT-NHNN và Thông tư 13/2018/TT-NHNN hướng dẫn thống kê.

8 nhóm khoản phải điều chỉnh giảm

• Goodwill (lợi thế thương mại): Phần phát sinh khi mua lại doanh nghiệp, phải trừ toàn bộ khỏi CET1.
• Tài sản vô hình: Nhãn hiệu, bản quyền, phần mềm chưa khấu hao hết, giá trị thương hiệu.
• Tài sản thuế thu nhập hoãn lại (DTA): Phát sinh từ chênh lệch tạm thời và lỗ chưa sử dụng, phải trừ nếu dựa trên lỗ trong tương lai.
• Cổ phiếu quỹ (treasury shares): Cổ phiếu do chính ngân hàng mua lại, trừ 100% khỏi CET1.
• Đầu tư vào TCTD khác: Vượt 10% vốn chủ sở hữu của TCTD nhận đầu tư hoặc 10% vốn cấp 1 của ngân hàng đầu tư.
• Đầu tư vào doanh nghiệp phi tài chính: Vượt 15% vốn cấp 1 của ngân hàng đầu tư.
• Khoản phải đòi phụ thuộc vào kết quả kinh doanh: Khoản có điều kiện phải trừ hoàn toàn.
• Lỗ lũy kế chưa được bù đắp: Toàn bộ lỗ luỹ kế (nếu có) trừ vào vốn cấp 1.

Nguyên tắc khấu trừ

• Trừ trực tiếp: Các khoản dương (+) trừ khỏi CET1, trường hợp CET1 không đủ thì trừ tiếp sang AT1, rồi sang cấp 2.
• Áp dụng ngưỡng (threshold): Đối với khoản đầu tư, phần vượt ngưỡng mới phải trừ (phần dưới ngưỡng được cân nhắc rủi ro tín dụng).
• Tỷ lệ chưa phân bổ: Đối với DTA phụ thuộc lợi nhuận tương lai, phải trừ 100% theo Basel III đã sửa đổi (finalized).

Ví dụ minh họa

Ngân hàng C có vốn cấp 1 cốt lõi (CET1) dự kiến 15.000 tỷ nhưng tồn tại: goodwill 800 tỷ, phần mềm còn lại 300 tỷ, cổ phiếu quỹ 200 tỷ, đầu tư vượt ngưỡng 1.500 tỷ → Tổng điều chỉnh giảm = 2.800 tỷ. Vốn CET1 thực tế = 15.000 - 2.800 = 12.200 tỷ. Điều này trực tiếp làm giảm tỷ lệ CAR khoảng 1,4% nếu RWA không đổi, buộc ngân hàng phải tăng vốn hoặc giảm tài sản rủi ro.