Tỷ suất sinh lời trên vốn

Tỷ suất sinh lời trên vốn là gì?

Tỷ suất sinh lời trên vốn (Return on Capital - ROC) là chỉ tiêu tài chính đo lường hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp hoặc tổ chức tín dụng, được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa lợi nhuận thu được so với tổng vốn đầu tư sử dụng. Trong ngân hàng, chỉ tiêu này thường được tính dưới dạng ROE (Return on Equity - lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) hoặc ROA (Return on Assets - lợi nhuận trên tổng tài sản).

Đặc điểm

• Công thức tính: ROE = (Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu bình quân) × 100%.
• ROA = (Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân) × 100%.
• Là thước đo quan trọng trong đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng theo quy định tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN hướng dẫn chế độ báo cáo tài chính.
• Tỷ suất này phải được đối chiếu với chi phí sử dụng vốn (Cost of Capital) để đánh giá khả năng tạo giá trị.
• Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng công bố chỉ tiêu này trong báo cáo thường niên để đảm bảo tính minh bạch.

Ví dụ

Năm 2023, Ngân hàng B có vốn chủ sở hữu bình quân là 80.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 12.000 tỷ đồng. Tỷ suất sinh lời trên vốn ROE = 12.000/80.000 × 100% = 15%. Trong khi đó, tổng tài sản bình quân là 600.000 tỷ, tương ứng ROA = 12.000/600.000 × 100% = 2%. Nếu chi phí vốn trung bình của ngân hàng là 8%, thì ROE = 15% cho thấy ngân hàng đang tạo ra giá trị thặng dư 7% cho cổ đông - một kết quả kinh doanh hiệu quả theo chuẩn ngành ngân hàng Việt Nam.