Toàn cầu hóa

Toàn cầu hóa là gì?

Toàn cầu hóa (Globalization) là xu hướng tự nhiên và tất yếu của thế giới, thể hiện qua sự gia tăng kết nối, phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia về kinh tế, thương mại, tài chính, công nghệ, văn hóa và thông tin. Thuật ngữ được Theodore Levitt đặt ra năm 1983, mô tả quá trình thị trường quốc gia hòa nhập vào một thị trường toàn cầu duy nhất. Tại Việt Nam, toàn cầu hóa được điều chỉnh bởi Luật Đầu tư 2020, Luật Cạnh tranh 2018 và các cam kết quốc tế đã ký kết.

Đặc điểm

• Tự do hóa thương mại và đầu tư: dòng vốn FDI, FNN tăng mạnh giữa các quốc gia.
• Chuỗi giá trị toàn cầu (GVC): sản xuất được phân chia theo từng công đoạn ở nhiều nước.
• Cách mạng công nghệ 4.0: internet, AI, fintech xóa nhòa ranh giới quốc gia.
• Hội nhập tài chính: thị trường vốn, tỷ giá, lãi suất chịu ảnh hưởng toàn cầu.
• Chuẩn hóa quy tắc: các chuẩn mực IFRS, Basel II/III, ESG được áp dụng rộng rãi.

Ví dụ

Một chiếc điện thoại thông minh Apple iPhone có linh kiện từ hơn 40 quốc gia: chip từ Đài Loan, màn hình Samsung (Hàn Quốc), ống kính Sony (Nhật), lắp ráp tại Trung Quốc, bán toàn cầu qua Apple Store. Tại Việt Nam, Samsung đã đầu tư tổng vốn trên 22 tỷ USD (tính đến 2024), xuất khẩu điện thoại chiếm 18% kim ngạch xuất khẩu cả nước theo số liệu Tổng cục Hải quan. Tuy nhiên, toàn cầu hóa cũng đặt ra thách thức như dễ bị tổn thương trước khủng hoảng tài chính toàn cầu, đòi hỏi chính sách vĩ mô linh hoạt theo Luật Ngân hàng Nhà nước 2010.