Bài viết liên quan
Pháp lý
Thu hồi đất
Land Acquisition / Land Recovery
Thu hồi đất là quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu lại quyền sử dụng đất đã giao, cho thuê, công nhận cho tổ chức, hộ gia đình và cá nhân để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, công cộng. Thu hồi đất trực tiếp làm giảm giá trị tài sản thế chấp ngân hàng.
Thu hồi đất theo pháp luật Việt Nam
Theo Khoản 1 Điều 16 Luật Đất đai 2013, có 32 trường hợp thu hồi đất, bao gồm: xây dựng công trình công cộng, quốc phòng - an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, khai thác khoáng sản, thực hiện dự án nhà ở, khu đô thị mới theo quy hoạch được duyệt.
Quy trình thu hồi đất
- Bước 1: Thông báo thu hồi đất (ít nhất 90 ngày trước khi ban hành quyết định thu hồi đối với đất nông nghiệp, 180 ngày với đất ở).
- Bước 2: Khảo sát, đo đạc, kiểm đếm tài sản và lập phương án bồi thường.
- Bước 3: Lấy ý kiến người dân về dự thảo phương án bồi thường.
- Bước 4: UBND cấp có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường.
- Bước 5: Chi trả tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng.
Ví dụ thực tế
Dự án cao tốc Bắc Nam phía Đông giai đoạn 2 (2022–2025) thu hồi khoảng 7.900 ha đất qua 12 tỉnh thành, ảnh hưởng khoảng 50.000 hộ dân, tổng chi phí GPMB khoảng 47.000 tỷ đồng.
Tác động đến quan hệ tín dụng
Khi đất thế chấp bị thu hồi một phần: (1) Giá trị tài sản bảo đảm giảm, ngân hàng yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp hoặc trả nợ trước hạn; (2) Tiền bồi thường được ưu tiên thanh toán nợ ngân hàng nếu có thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng; (3) Chậm bàn giao mặt bằng làm dự án vỡ tiến độ, ảnh hưởng đến dòng tiền trả nợ, có thể dẫn đến chuyển nhóm nợ theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN.