Thẩm định pháp lý khoản vay

Thẩm định pháp lý khoản vay là gì?

Theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN (Điều 7-11) và Thông tư 06/2023/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung, thẩm định pháp lý khoản vay là bước bắt buộc trong quy trình cấp tín dụng của tổ chức tín dụng, nhằm xác minh tính hợp pháp và hiệu lực pháp lý của hồ sơ khách hàng, tài sản bảo đảm trước khi ký kết hợp đồng cho vay. Nghiệp vụ này do bộ phận pháp chế hoặc chuyên viên tín dụng có chứng chỉ hành nghề thực hiện theo quy chế nội bộ của từng ngân hàng.

Đặc điểm

• Phạm vi rà soát: Giấy đăng ký kinh doanh/CCCD, điều lệ doanh nghiệp, nghị quyết HĐQT về việc vay vốn, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ hồng, hợp đồng mua bán tài sản và các giấy tờ pháp lý liên quan.
• Tra cứu tranh chấp: Kiểm tra tại Trung tâm Đăng ký giao dịch bảo đảm quốc gia (Nghị định 99/2022/NĐ-CP), Tòa án nhân dân, cơ quan thi hành án để phát hiện tài sản đang tranh chấp, kê biên hoặc đã thế chấp.
• Xác minh thẩm quyền: Đánh giá người đại diện ký hợp đồng có đủ năng lực pháp lý, không bị cấm hoạt động hay đang trong thời gian thi hành án.
• Ý nghĩa: Là căn cứ quan trọng để cấp phê duyệt quyết định cho vay, giảm thiểu rủi ro tín dụng và tranh chấp phát sinh sau giải ngân.

Ví dụ

Công ty TNHH B vay Vietcombank 5 tỷ đồng để mở rộng nhà máy, thế chấp nhà xưởng và quyền sử dụng đất tại Bình Dương. Chuyên viên pháp chế tiến hành thẩm định: (1) Kiểm tra Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nghị quyết HĐQT; (2) Xác minh quyền sở hữu nhà xưởng qua sổ đỏ, đối chiếu thực tế; (3) Tra cứu Trung tâm Đăng ký giao dịch bảo đảm - phát hiện nhà xưởng đã thế chấp tại ngân hàng khác từ năm 2022; (4) Kiểm tra trên hệ thống Tòa án - Công ty B không có tranh chấp. Kết luận: khoản vay không đủ điều kiện pháp lý do tài sản đã bị ràng buộc, ngân hàng từ chối giải ngân theo Điều 10 Thông tư 39/2016/TT-NHNN.