Số ngày tồn kho

Số ngày tồn kho (DIO) là gì?

DIO (Days Inventory Outstanding) cho biết doanh nghiệp cần bao nhiêu ngày để chuyển hàng tồn kho thành doanh thu. Công thức:

DIO = (Hàng tồn kho bình quân / Giá vốn hàng bán) × 365

Hàng tồn kho bình quân = (Tồn kho đầu kỳ + Tồn kho cuối kỳ) / 2. Chỉ tiêu này được ghi nhận theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 02 - Hàng tồn kho.

Tiêu chuẩn đánh giá theo ngành

• Bán lẻ FMCG (sữa, nước giải khát): 15 - 30 ngày (Vinamilk DIO ~25 ngày).
• Sản xuất may mặc: 60 - 90 ngày do phụ thuộc mùa vụ.
• Ô tô, xe máy: 45 - 75 ngày.
• Bất động sản: lên đến 365 - 1.460 ngày tùy giai đoạn dự án.
• Nông sản: thường < 30 ngày do tính thời vụ.

Ví dụ tính toán

Công ty May XYZ năm 2023 có: Giá vốn hàng bán = 800 tỷ đồng; Tồn kho đầu kỳ = 150 tỷ, cuối kỳ = 180 tỷ. Hàng tồn kho bình quân = (150 + 180)/2 = 165 tỷ.

DIO = (165 / 800) × 365 ≈ 75 ngày. Nếu ngành may trung bình 60 ngày → doanh nghiệp đang tồn kho chậm, cần xem xét dòng tiền vay ngắn hạn.

Ứng dụng trong ngân hàng

• DIO cao bất thường → dấu hiệu hàng tồn kho ứ đọng, khó tiêu thụ → ngân hàng giảm tỷ lệ cho vay/hạn mức tín dụng.
• Ngân hàng thường yêu cầu biện pháp bảo đảm bằng hàng tồn kho khi DIO vượt ngưỡng ngành (áp dụng Thông tư 11/2021/TT-NHNN về bảo đảm).
• Kết hợp với vòng quay hàng tồn kho (Inventory Turnover = 365/DIO) để đánh giá sức khỏe tài chính doanh nghiệp trước khi phê duyệt vay.

Lưu ý đặc biệt

Theo VAS 02, hàng tồn kho được ghi nhận theo giá thấp hơn giữa giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được. Ngân hàng cần đánh giá dự phòng giảm giá hàng tồn kho trước khi nhận tài sản bảo đảm, đặc biệt với hàng có thời hạn sử dụng như thực phẩm, dược phẩm.