Quyền định đoạt tài sản thế chấp

Quyền định đoạt tài sản thế chấp là gì?

Theo Điều 322 Bộ luật Dân sự 2015, bên thế chấp có quyền tiếp tục sử dụng, khai thác công dụng tài sản thế chấp trong thời hạn thế chấp, trừ trường hợp khác theo quy định của pháp luật hoặc hợp đồng. Đây là quyền được khai thác giá trị kinh tế từ tài sản thế chấp để tạo nguồn thu nhằm thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho bên nhận thế chấp.

Đặc điểm

• Tiếp tục sử dụng: Bên thế chấp vẫn được quản lý, sử dụng tài sản như cam kết trong hợp đồng thế chấp (ví dụ: canh tác trên đất đã thế chấp, cho thuê nhà đã thế chấp).
• Hạn chế chuyển nhượng: Không được bán, trao đổi, tặng cho, thế chấp tài sản cho bên thứ ba, trừ khi có thỏa thuận bằng văn bản với bên nhận thế chấp.
• Nghĩa vụ bảo quản: Bên thế chấp phải bảo quản, không làm giảm giá trị tài sản; nếu vi phạm, bên nhận thế chấp có quyền yêu cầu thanh toán trước hạn hoặc xử lý tài sản.
• Tuân thủ pháp luật chuyên ngành: Đối với quyền sử dụng đất phải tuân thủ Luật Đất đai 2024; đối với tàu biển tuân thủ Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015.

Ví dụ

Bà B thế chấp mảnh đất trồng cà phê tại Đắk Lắk cho ngân hàng để vay vốn. Theo hợp đồng, bà B vẫn được tiếp tục canh tác, thu hoạch và dùng nguồn thu từ cây cà phê để trả nợ. Tuy nhiên, bà B không được tự ý chuyển nhượng mảnh đất này cho người khác khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của ngân hàng. Nếu vi phạm, hợp đồng thế chấp có thể bị tuyên vô hiệu một phần theo Điều 130 BLDS 2015.