Phần bù rủi ro

Phần bù rủi ro (Risk Premium) là gì?

Phần bù rủi ro là khoản lợi suất bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ tài sản có rủi ro so với tài sản phi rủi ro. Đây là động lực thúc đẩy nhà đầu tư chấp nhận rủi ro, phản ánh nguyên tắc đánh đổi rủi ro - lợi nhuận trên thị trường vốn Việt Nam.

Công thức: Risk Premium = E(R) - Rf

Đặc điểm chính

• Phần bù rủi ro thị trường (ERP): Chênh lệch giữa lợi suất kỳ vọng thị trường cổ phiếu và lãi suất Trái phiếu Chính phủ.
• Phần bù rủi ro quốc gia (CRP): Bù đắp rủi ro kinh tế vĩ mô, chính trị, tỷ giá (Việt Nam hiện khoảng 3-4%).
• Phần bù rủi ro ngành: Phản ánh đặc thù rủi ro từng ngành (bất động sản, tài chính, công nghệ...).
• Biến động theo chu kỳ kinh tế, chính sách tiền tệ NHNN và tâm lý thị trường.

Ví dụ minh họa

Ông A mua cổ phiếu HPG với lợi suất kỳ vọng 14%/năm, trong khi lãi suất TPCP kỳ hạn 10 năm là 3,5%/năm. Phần bù rủi ro = 14% - 3,5% = 10,5%/năm. Ông chấp nhận biến động giá cổ phiếu để đổi lấy mức sinh lời vượt trội so với đầu tư vào TPCP an toàn.

Theo Thông tư 333/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ tài chính đối với công ty chứng khoán, chi phí sử dụng vốn phải tính đúng phần bù rủi ro theo từng loại tài sản. Nghị định 60/2015/NĐ-CP về đầu tư PPP cũng quy định phần bù rủi ro trong tính toán hiệu quả dự án đầu tư.