OMO

OMO (Nghiệp vụ thị trường mở) là gì?

Nghiệp vụ thị trường mở (OMO - Open Market Operations) là công cụ quan trọng nhất trong chính sách tiền tệ, được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) sử dụng để điều tiết cung tiền thông qua việc mua, bán các giấy tờ có giá (GTCG) với các tổ chức tín dụng (TCTD) trên thị trường liên ngân hàng. Khi NHNN mua GTCG từ hệ thống ngân hàng, tiền sẽ được bơm ra (mở rộng cung tiền); ngược lại, khi NHNN bán GTCG, tiền sẽ được hút về (thu hẹp cung tiền).

Đặc điểm và cơ chế hoạt động

• Công cụ giao dịch: Tín phiếu NHNN, trái phiếu Chính phủ, GTCG trên thị trường thứ cấp.
• Kỳ hạn: Thường từ 7 ngày, 14 ngày đến 28 ngày cho nghiệp vụ mua có kỳ hạn (reverse repo) và bán có kỳ hạn (repo).
• Đối tượng: Các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam tham gia thị trường liên ngân hàng.
• Hình thức đấu thầu: Lãi suất đấu thầu được NHNN công bố, TCTD đặt lãi suất và khối lượng mong muốn; NHNN quyết định mức lãi suất trúng thầu và phân bổ khối lượng.
• Tác động: Điều chỉnh lãi suất liên ngân hàng qua đêm (liên quan đến trần lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng), ổn định tỷ giá và hỗ trợ thanh khoản hệ thống.

Quy định pháp luật liên quan

Căn cứ Điều 4 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật số 46/2010/QH12), OMO là một trong bốn nghiệp vụ cơ bản của NHNN bên cạnh cho vay tái cấp vốn, cho vay tái chiết khấu và phát hành GTCG. Hướng dẫn chi tiết tại các Thông tư của NHNN về nghiệp vụ thị trường mở và quy chế tham gia thị trường liên ngân hàng.

Ví dụ thực tế

Tháng 6/2023, khi lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng cao trên 6%/năm do áp lực thanh khoản, NHNN đã liên tục phát hành tín phiếu với khối lượng lớn (hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi phiên) nhằm hút bớt VND dư thừa, qua đó kéo lãi suất liên ngân hàng về sát trần lãi suất tiền gửi 1 tháng (4,5%/năm theo Quyết định 1163/QĐ-NHNN năm 2017 với một số TCTD).