Nghiệp vụ thị trường mở

Nghiệp vụ thị trường mở (Open Market Operations - OMO) là gì?

Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là một trong những công cụ chính sách tiền tệ quan trọng nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam, được thực hiện thông qua việc mua và bán các giấy tờ có giá (GTCG) trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng nhằm điều tiết cung tiền, lãi suất và thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Căn cứ pháp lý: Điều 17 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 quy định về các công cụ của chính sách tiền tệ, Quyết định 2285/QĐ-NHNN về quy chế OMO.

Đặc điểm chính

• Đối tượng: NHNN giao dịch với các tổ chức tín dụng (TCTD) là đối tác chính (primary dealer).
• Công cụ: Sử dụng tín phiếu NHNN, trái phiếu Chính phủ, GTCG trên thị trường mở.
• Mục tiêu: Khi mua GTCG vào → bơm tiền ra (mở rộng tiền tệ); khi bán GTCG ra → hút tiền về (thu hẹp tiền tệ).
• Tần suất: Được thực hiện liên tục theo phiên hàng ngày hoặc theo nhu cầu thị trường.
• Hiệu quả: Tác động nhanh, trực tiếp đến lãi suất liên ngân hàng và thanh khoản hệ thống.

Ví dụ minh họa

Năm 2024, khi hệ thống ngân hàng thiếu hụt thanh khoản, NHNN đã liên tục phát hành tín phiếu NHNN kỳ hạn 7-14 ngày với khối lượng lớn (hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi phiên) để hút tiền về, điều chỉnh lãi suất liên ngân hàng tăng theo mục tiêu. Ngược lại, vào tháng 01/2020, NHNN đã mua lại tín phiếu với khối lượng lớn (khoảng 20.000 tỷ đồng) để bơm thanh khoản hỗ trợ các TCTD trước dịch COVID-19. Hoạt động OMO được công bố minh bạch trên Cổng thông tin NHNN sau mỗi phiên giao dịch.