Nợ xấu (Non-Performing Loan - NPL)

Nợ xấu (Non-Performing Loan - NPL) là gì?

NPL là các khoản nợ thuộc nhóm 3, 4, 5 theo quy định tại Thông tư 11/2021/TT-NHNN (thay thế Thông tư 02/2013 và 09/2014). Đây là chỉ tiêu cốt lõi trong đánh giá A - Asset Quality của hệ thống CAMELS.

Phân loại nợ 5 nhóm

• Nhóm 1 (Đủ tiêu chuẩn): quá hạn dưới 10 ngày, trích lập 0,5%.
• Nhóm 2 (Cần chú ý): quá hạn 10-90 ngày, trích lập 1% (cho vay nông nghiệp nông thôn: 1,5%).
• Nhóm 3 (Dưới tiêu chuẩn): quá hạn 91-180 ngày, trích lập 5%.
• Nhóm 4 (Nghi ngờ): quá hạn 181-360 ngày, trích lập 20%.
• Nhóm 5 (Có khả năng mất vốn): quá hạn trên 360 ngày, trích lập 50% (nợ CP bảo lãnh quá hạn: 100%).

Tỷ lệ NPL và cách tính

Tỷ lệ NPL = (Nợ nhóm 3 + 4 + 5) / Tổng dư nợ × 100%. Cuối năm 2023, tỷ lệ NPL toàn hệ thống khoảng 4,55% (theo NHNN); nếu tính cả nợ bán VAMC chưa xử lý hết có thể lên 8-10%. Mức trần NHNN cho phép là 3% (2020-2025); trên 3% bị cảnh báo, trên 5% bị kiểm soát đặc biệt.

Ảnh hưởng đến xếp hạng CAMELS

Tỷ lệ NPL quyết định điểm "A" trong CAMELS. Ngân hàng có NPL trên 5% thường bị chấm 4-5. Điển hình: SCB trước khi bị kiểm soát đặc biệt (10/2022) có NPL vượt 8% kèm nợ VAMC chưa xử lý, khiến CAMELS tổng thể rơi vào nhóm D-E.