Năng suất lao động

Năng suất lao động là gì?

Năng suất lao động (Labor Productivity) là chỉ tiêu kinh tế phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, được tính bằng giá trị sản phẩm hoặc dịch vụ tạo ra trên một đơn vị lao động (một người lao động hoặc một giờ làm việc). Đây là yếu tố cốt lõi quyết định sức cạnh tranh, tăng trưởng kinh tế bền vững và tiền lương thực tế của người lao động.

Theo Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14), Điều 3 quy định các nguyên tắc cơ bản về lao động, nhấn mạnh việc bảo đảm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả lao động. Quyết định 2487/QĐ-TTg ngày 31/12/2020 về Chương trình quốc gia nâng cao năng suất lao động giai đoạn 2021-2030 đặt mục tiêu tăng năng suất lao động bình quân 6,5%/năm.

Đặc điểm

• Công thức phổ biến: Năng suất lao động = GDP / Tổng số lao động đang làm việc
• Phản ánh trình độ công nghệ, kỹ năng nhân lực và hiệu quả tổ chức sản xuất
• Đo lường theo giá trị (đồng/người) hoặc theo thời gian (sản phẩm/giờ)
• Là cơ sở để xây dựng thang bảng lương, đơn giá tiền lương trong doanh nghiệp (Điều 93 Bộ luật Lao động 2019)

Ví dụ

Theo Tổng cục Thống kê, năm 2022, năng suất lao động của Việt Nam đạt khoảng 180,5 triệu đồng/người/năm, tăng 4,8% so với 2021. Một công nhân trong doanh nghiệp FDI sản xuất điện tử tại Bắc Ninh trung bình tạo ra giá trị sản xuất khoảng 300-400 triệu đồng/năm, cao gấp 5-6 lần lao động nông nghiệp (khoảng 60-70 triệu đồng/năm). Đây là lý do Việt Nam đẩy mạnh đào tạo nghề và chuyển đổi số để nâng cao năng suất.