Kiểm tra tài sản sau giải ngân

Kiểm tra tài sản sau giải ngân là gì?

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 12 Thông tư 06/2023/TT-NHNN và các quy chế nội bộ của tổ chức tín dụng (TCTD), kiểm tra tài sản sau giải ngân là nghiệp vụ bắt buộc trong quy trình quản lý tín dụng, được thực hiện xuyên suốt vòng đời khoản vay cho đến khi tất toàn. Mục tiêu là kịp thời phát hiện các biến động về giá trị (hao mòn, mất giá), hiện trạng (hư hỏng, bị chiếm dụng trái phép) và tính pháp lý (tranh chấp, bị kê biên) của tài sản đảm bảo (TSĐB).

Hình thức kiểm tra

• Kiểm tra định kỳ: Thực hiện theo lịch trình định sẵn, thông thường 3 tháng/lần đối với khoản vay lớn (trên 10 tỷ đồng) hoặc tài sản có giá trị cao (bất động sản, máy móc thiết bị); 6 tháng/lần đối với khoản vay tiêu dùng.
• Kiểm tra đột xuất: Kích hoạt khi có dấu hiệu rủi ro: khách hàng trả chậm từ 30 ngày, có thông tin tranh chấp TSĐB, biến động thị trường >20% hoặc theo yêu cầu của Hội đồng tín dụng/UBRR.
• Kiểm tra từ xa: Sử dụng hệ thống digital collateral management kết hợp GPS, hình ảnh vệ tinh, IoT sensor đối với một số TSĐB là phương tiện vận tải hoặc hàng hóa trong kho.

Đối tượng tham gia

Cán bộ tín dụng phụ trách hồ sơ, nhân viên kiểm tra (thuộc phòng Kiểm tra nội bộ hoặc Kiểm tra tín dụng), có thể phối hợp với công ty thẩm định giá độc lập được NHNN chấp thuận khi cần định giá lại tài sản.

Ví dụ thực tế

Khách hàng A vay 5 tỷ đồng cầm cố quyền sử dụng đất tại Bình Dương năm 2024. Sau 6 tháng giải ngân, khoản vay chuyển từ nhóm 1 sang nhóm 2 (nợ cần chú ý). Phòng kiểm tra phát hiện giá đất khu vực tăng 30%, đồng thời phát sinh một quyết định kê biên từ cơ quan thi hành án trong diện tranh chấp. Kết quả: tỷ lệ an toàn vốn của khoản vay giảm từ 200% xuống 120%, kích hoạt đợt kiểm tra đột xuất và điều chỉnh phân loại nợ.