Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC

Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC là gì?

Hệ thống tài khoản kế toán được quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015, áp dụng bắt buộc cho tất cả doanh nghiệp thuộc mọi loại hình sở hữu và quy mô (trừ doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016). Hệ thống gồm 9 loại tài khoản cấp 1, mỗi loại được phân thành nhiều tài khoản cấp 2, cấp 3 theo nguyên tắc hệ thống, phân loại theo tính chất kinh tế của nghiệp vụ.

Cấu trúc 9 loại tài khoản

• Loại 1 – Tài sản ngắn hạn: Tiền và tương đương tiền (TK 111, 112), đầu tư tài chính ngắn hạn (TK 121), phải thu khách hàng (TK 131), hàng tồn kho (TK 152, 153, 155, 156)...
• Loại 2 – Tài sản dài hạn: TSCĐ hữu hình (TK 211), TSCĐ vô hình (TK 213), bất động sản đầu tư (TK 217), chi phí trả trước dài hạn (TK 242)...
• Loại 3 – Nợ phải trả: Phải trả người bán (TK 331), thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (TK 333), vay và nợ thuê tài chính (TK 341, 342)...
• Loại 4 – Vốn chủ sở hữu: Vốn đầu tư của chủ sở hữu (TK 411), thặng dư vốn cổ phần (TK 412), lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (TK 421)...
• Loại 5 đến 7 – Doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh: Doanh thu bán hàng (TK 511), giá vốn (TK 632), chi phí bán hàng (TK 641), chi phí quản lý (TK 642), lãi/lỗ (TK 911)...
• Loại 8 – Tài khoản ngoài bảng cân đối kế toán: Ghi nhận tài sản nhận giữ hộ, bảo hành, cam kết...

Nguyên tắc hạch toán

Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh phải được phản ánh đồng thời vào ít nhất 2 tài khoản theo nguyên tắc kép (bên Nợ – bên Có). Ví dụ: Khi doanh nghiệp rút tiền gửi ngân hàng 500 triệu đồng để chi lương, ghi: Nợ TK 334 (Phải trả người lao động) 500 triệu / Có TK 112 (Tiền gửi ngân hàng) 500 triệu.

Lưu ý chuyển đổi

Từ ngày 01/01/2027, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế, bổ sung một số tài khoản mới phù hợp với chuẩn mực IFRS và bối cảnh kinh tế số, đòi hỏi kế toán doanh nghiệp phải lập bảng đối chiếu số dư đầu kỳ giữa hệ thống cũ và mới.