Hàng rào phi thuế quan

Hàng rào phi thuế quan (NTB) là gì?

Hàng rào phi thuế quan (Non-tariff Barrier - NTB) là các biện pháp hạn chế thương mại ngoài thuế quan, bao gồm hạn ngạch nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định kiểm dịch, giấy phép nhập khẩu và các thủ tục hành chính. Theo Luật Thương mại 2005 và các cam kết WTO, các biện pháp này phải đảm bảo nguyên tắc minh bạch, không phân biệt đối xử và không tạo rào cản thương mại trái quy định pháp luật quốc tế.

Đặc điểm chính

• Hạn ngạch nhập khẩu: Giới hạn số lượng hàng hóa được phép nhập khẩu trong một thời kỳ nhất định.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật (TBT): Yêu cầu về chất lượng, an toàn, bao bì, nhãn mác theo TCVN hoặc tiêu chuẩn quốc tế.
• Biện pháp kiểm dịch (SPS): Kiểm soát an toàn thực phẩm, dịch bệnh động thực vật theo quy định.
• Giấy phép nhập khẩu: Yêu cầu xin phép trước khi nhập khẩu một số mặt hàng đặc thù.
• Thuế chống bán phá giá, thuế đối kháng: Áp dụng theo Nghị định 10/2018/NĐ-CP khi có hành vi phá giá gây thiệt hại cho sản xuất trong nước.

Ví dụ thực tế

Việt Nam áp dụng quy định kiểm tra chất lượng sản phẩm nhập khẩu theo Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007 và Nghị định 132/2008/NĐ-CP. Doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm phải có Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm do cơ quan có thẩm quyền cấp. Năm 2019, Bộ Công Thương điều tra chống bán phá giá thép cán nguội nhập khẩu từ Trung Quốc. Các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA có chương riêng về loại bỏ hàng rào phi thuế quan.