Đường cong Phillips

Đường cong Phillips là gì?

Đường cong Phillips (Phillips Curve) là mô hình kinh tế vĩ mô thể hiện mối quan hệ nghịch đảo giữa tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ lạm phát trong ngắn hạn. Mô hình được nhà kinh tế học người New Zealand A.W. Phillips đề xuất năm 1958 dựa trên dữ liệu tiền lương - việc làm tại Anh giai đoạn 1861-1957.

Đặc điểm

• Thất nghiệp giảm → thị trường lao động căng thẳng → tiền lương tăng → lạm phát tăng.
• Thất nghiệp tăng → cầu yếu → doanh nghiệp giảm giá → lạm phát giảm.
• Tồn tại mức thất nghiệp tự nhiên (NAIRU) - điểm cân bằng dài hạn.
• Theo Friedman - Phelps, trong dài hạn đường cong Phillips trở nên thẳng đứng do kỳ vọng lạm phát thích ứng.
• Đường cong có thể dịch chuyển khi xuất hiện cú sốc cung như giá dầu, chiến tranh thương mại.

Ví dụ và căn cứ pháp lý

Theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật số 46/2010/QH12) và các Nghị quyết của Quốc hội hằng năm, mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ phải cân đối giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng - chính là ứng dụng thực tiễn của đường cong Phillips. Tại Việt Nam, năm 2008 lạm phát CPI lên tới 19.89% đi kèm GDP tăng 6.23%, thất nghiệp giảm. Ngược lại, năm 2023 thất nghiệp tăng nhẹ lên 2.26%, lạm phát được kiểm soát ở 3.25% - minh chứng rõ ràng cho mối quan hệ đánh đổi giữa hai biến số.