Đánh giá khả năng trả nợ

Đánh giá khả năng trả nợ là gì?

Theo Thông tư 22/2023/TT-NHNN (sửa đổi, bổ sung Thông tư 39/2016/TT-NHNN) về cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng, đánh giá khả năng trả nợ là quá trình phân tích, xem xét thu nhập, chi phí, dòng tiền và các nghĩa vụ tài chính hiện có của khách hàng nhằm xác định mức độ có thể thanh toán khoản vay đến hạn. Hoạt động này phải tuân thủ Điều 10 Thông tư 22/2023 và Quyết định 2171/QĐ-NHNN năm 2017 về phân loại tài sản có rủi ro.

Đặc điểm

• Phân tích thu nhập: Tổng thu nhập từ lương, kinh doanh, cho thuê tài sản có giấy tờ chứng minh (sao kê lương, hợp đồng thuê).
• Phân tích chi phí: Chi phí sinh hoạt, các khoản trả nợ hiện tại (nợ nhà, nợ xe, thẻ tín dụng).
• Tỷ lệ DTI: Tổng khoản trả nợ hàng tháng không vượt quá 50–60% thu nhập ròng tùy chính sách ngân hàng.
• Lịch sử tín dụng: Tra cứu hệ thống CIC (Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam) theo Luật Các TCTD 2024.
• Phân loại nợ: Theo 5 nhóm (nợ đủ tiêu chuẩn, nợ cần chú ý, nợ dưới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ, nợ có khả năng mất vốn).

Ví dụ

Chị Nguyễn Thị Mai, nhân viên văn phòng tại TP.HCM, có thu nhập 18 triệu đồng/tháng, chi phí sinh hoạt 9 triệu, đang trả góp xe máy 2 triệu/tháng. Khi vay mua căn hộ 1,5 tỷ trong 15 năm, ngân hàng tính khoản trả nợ mới khoảng 12 triệu/tháng. Tổng DTI = (2+12)/9 = 155% trên phần thu nhập còn lại, nằm ngoài ngưỡng an toàn nên ngân hàng đề nghị giảm khoản vay hoặc tăng thời hạn vay lên 20 năm.