Chấm điểm tín dụng SME

Chấm điểm tín dụng SME là gì?

Chấm điểm tín dụng SME (tiếng Anh: SME Credit Scoring) là phương pháp đánh giá xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mô hình định lượng, kết hợp biến tài chính, biến phi tài chính và dữ liệu hành vi trả nợ lịch sử tại CIC - Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia. Đây là công cụ quyết định cốt lõi trong quy trình cấp tín dụng, được quy định tại Quyết định 18/2018/QĐ-NHNN về hệ thống xếp hạng tín nhiệm nội bộ.

Các thành phần mô hình chấm điểm

• Biến tài chính (trọng số 40-50%): Doanh thu, biên lợi nhuận ròng, tỷ suất nợ/vốn chủ sở hữu, khả năng thanh toán hiện hành, dòng tiền từ HĐKD.
• Biến phi tài chính (trọng số 20-30%): Ngành nghề, thời gian hoạt động, trình độ quản lý, thị trường khách hàng, giấy phép kinh doanh.
• Dữ liệu CIC (trọng số 20-30%): Lịch sử trả nợ, dư nợ hiện tại tại các TCTD, số lần chậm trả, nợ xấu trong 12 tháng gần nhất.

Thang điểm và quyết định tín dụng

Hầu hết NHTM Việt Nam áp dụng thang điểm từ 1-10 hoặc AAA-CCC. Khách hàng đạt từ 7 điểm trở lên (tương đương BBB trở lên) thường được duyệt tín dụng tự động với hạn mức lên tới 5 tỷ đồng. Khách hàng dưới 4 điểm sẽ bị từ chối hoặc yêu cầu bổ sung tài sản đảm bảo. Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN, tỷ lệ dư nợ/tổng vốn chủ sở hữu của khách hàng SME không vượt quá 4 lần.

Ví dụ minh họa

Công ty Z vận tải hoạt động 6 năm, doanh thu 2023 đạt 120 tỷ đồng, không có nợ xấu CIC, biên lợi nhuận 12% - được chấm 8,2/10. Ngân hàng duyệt cho vay 8 tỷ đồng với lãi suất 8,5%/năm, thời hạn 36 tháng, không yêu cầu tài sản đảm bảo bổ sung ngoài phương tiện vận tải thế chấp.