Cầm cố quyền tài sản

Cầm cố quyền tài sản là gì?

Cầm cố quyền tài sản là hình thức bảo đảm phổ biến trong ngân hàng, được điều chỉnh bởi Điều 320 và Điều 334 Bộ luật Dân sự 2015. Khác với thế chấp, cầm cố chỉ chuyển giao quyền tài sản chứ không chuyển giao tài sản vật chất, giúp bên vay vẫn tiếp tục sử dụng tài sản trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đặc điểm pháp lý chính

• Bên bảo đảm giữ nguyên quyền sử dụng tài sản gốc trong thời hạn cầm cố (ví dụ: tiếp tục thu tiền từ khoản phải thu, tiếp tục sử dụng bất động sản cho thuê).
• Bên nhận bảo đảm được quyền xử lý quyền tài sản cầm cố theo Điều 327 BLDS nếu bên bảo đảm vi phạm nghĩa vụ.
• Hình thức hợp đồng: phải lập thành văn bản, có công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp pháp luật quy định khác.
• Đăng ký giao dịch bảo đảm tại cơ quan có thẩm quyền theo Điều 33 Nghị định 21/2021/NĐ-CP.

Phân biệt với thế chấp

Điểm khác biệt cốt lõi: cầm cố chuyển giao quyền định đoạt tài sản cho bên nhận bảo đảm, trong khi thế chấp không chuyển giao tài sản mà chỉ chuyển giao quyền xử lý khi nghĩa vụ bị vi phạm. Cầm cố phù hợp với quyền tài sản dạng vô hình (quyền đòi nợ, cổ phiếu, bản quyền), còn thế chấp phù hợp với tài sản hữu hình (nhà, đất, máy móc).

Ví dụ thực tế tại ngân hàng

Công ty B vay BIDV 20 tỷ đồng, sử dụng quyền đòi nợ 25 tỷ đồng từ hợp đồng cung cấp dịch vụ với đối tác Mỹ để cầm cố. Lãi suất cho vay 9,5%/năm, thời hạn 12 tháng. Tỷ lệ cầm cố/giá trị quyền đòi nợ đạt 80%. Khi đến hạn, BIDV trực tiếp thu nợ từ đối tác Mỹ hoặc ủy quyền cho công ty B thu và chuyển tiền vào tài khoản bảo đảm theo cơ chế escrow account.