Vốn tự có cấp 2

Vốn tự có cấp 2 là gì?

Vốn tự có cấp 2 (Tier 2 Capital) hay vốn bổ sung (Supplementary Capital) là thành phần thứ hai trong cơ cấu vốn an toàn của ngân hàng, có chất lượng thấp hơn vốn cấp 1 vì chỉ hấp thụ được tổn thất khi tổ chức tín dụng ngừng hoạt động. Được quy định chi tiết tại Điều 3, Thông tư 41/2016/TT-NHNN và chuẩn Basel III.

Các thành phần chính

• Quỹ dự phòng tài chính: Trích tối thiểu 0,25% tổng dư nợ nhóm 1-4 cuối năm trước, tối đa không vượt quá 25% vốn cấp 1. Công thức: Quỹ DPTC được tính = min(Số trích thực tế, 25% × Vốn cấp 1).
• Nợ thứ cấp: Khoản vay có thời hạn tối thiểu 5 năm, xếp sau các khoản nợ khác trong thứ tự thanh toán, không được đảm bảo.
• Chênh lệch đánh giá lại tài sản: Phần chênh lệch tăng khi định giá lại tài sản cố định theo thị trường (đã được kiểm toán xác nhận).
• Cổ phiếu ưu đãi có thời hạn, công cụ nợ ưu đãi: Có thời hạn ban đầu tối thiểu 5 năm, được mua lại ở thời điểm đáo hạn.

Giới hạn quan trọng

• Vốn cấp 2 không được vượt quá 100% vốn cấp 1 (tỷ lệ T2/T1 ≤ 1).
• Khoản khấu trừ dần (amortization) trong 5 năm cuối trước khi đáo hạn đối với nợ thứ cấp: mỗi năm khấu trừ 20% giá trị ban đầu.
• Vốn cấp 2 phải được NHNN chấp thuận khi phát hành nợ thứ cấp ra công chúng.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng B có Vốn cấp 1 = 20.000 tỷ, Quỹ DPTC trích được công nhận = 3.500 tỷ, nợ thứ cấp phát hành = 8.000 tỷ, chênh lệch đánh giá lại = 500 tỷ → Tổng vốn cấp 2 = 12.000 tỷ. Kiểm tra: 12.000 tỷ < 100% × 20.000 tỷ = 20.000 tỷ → đạt yêu cầu. Tổng CAR = (20.000 + 12.000) / 250.000 tỷ RWA = 12,8% > 8% theo quy định.