Bài viết liên quan
Bảo hiểm & Chứng khoán
Vay và cho vay chứng khoán
Securities Borrowing and Lending (SBL)
Vay và cho vay chứng khoán (SBL) là hoạt động nghiệp vụ trong đó bên cho vay chuyển quyền sở hữu chứng khoán cho bên vay có kỳ hạn, kèm theo tài sản đảm bảo và phí vay. Đây là nền tảng hạ tầng cho giao dịch bán khống, phòng ngừa rủi ro và tạo lập thị trường.
Giao dịch vay và cho vay chứng khoán (SBL) là gì?
SBL là hoạt động cho vay chứng khoán giữa các thành viên thị trường, được quy định tại Thông tư 107/2016/TT-BTC (sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 13/2018/TT-BTC) và Nghị định 60/2015/NĐ-CP. Giao dịch SBL giúp thị trường tăng thanh khoản, hỗ trợ bán khống, giao dịch phòng ngừa rủi ro (hedge) và hoạt động tạo lập thị trường.
Các hình thức SBL tại Việt Nam
- SBL thông thường: Bên cho vay chuyển giao quyền sở hữu CK cho bên vay, hai bên thỏa thuận về phí, kỳ hạn, tài sản đảm bảo.
- SBL liên quan phòng ngừa vị thế: Dùng để phòng ngừa rủi ro cho vị thế phái sinh hoặc vị thế giao dịch trên cơ sở.
- SBL qua trung tâm (VSD): Thực hiện trên hệ thống của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), đối tượng tham gia là thành viên lưu ký.
Điều kiện và tỷ lệ
- Tài sản đảm bảo: tiền mặt, CK có tính thanh khoản cao, tỷ lệ ký quỹ ban đầu tối thiểu 105% giá trị CK vay.
- Phí vay CK: thường từ 1,5% - 5%/năm tùy mã CK và cung cầu.
- Kỳ hạn vay: theo thỏa thuận, tối đa theo quy định pháp luật.
- Bên cho vay: thành viên lưu ký, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư.
Ví dụ thực tế
Công ty chứng khoán VNDirect cho khách hàng vay 10.000 cổ phiếu HPG (giá 25.000 đồng). Tổng giá trị CK vay = 250 triệu đồng. Khách hàng phải ký quỹ 262,5 triệu đồng (105%). Phí vay 3,5%/năm, trả theo tháng. Nếu khách hàng bán khống và trả sau 30 ngày, phí vay = 250 triệu × 3,5%/12 ≈ 729.000 đồng.