Ủy ban Kiểm toán Hội đồng quản trị

Ủy ban Kiểm toán HĐQT ngân hàng là gì?

UBKT được quy định tại Điều 49 Luật Các TCTD 2024, Nghị định 102/2024/NĐ-CP và Thông tư 27/2014/TT-NHNN hướng dẫn chế độ quản trị áp dụng tại NHTM. Đây là mô hình bắt buộc đối với NHTM cổ phần có quy mô lớn và được khuyến khích áp dụng tại tất cả các TCTD.

Cơ cấu tổ chức

• Số lượng: Tối thiểu 3 thành viên, đều là thành viên HĐQT không điều hành (non-executive directors); tối đa 5 thành viên theo thông lệ quốc tế.
• Chủ tịch UBKT: Phải là thành viên HĐQT độc lập, có chuyên môn sâu về tài chính, kế toán hoặc kiểm toán; không được kiêm nhiệm chức danh khác trong BĐH.
• Thành viên UBKT không được là người có liên quan của Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng theo Khoản 2 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019.

Chức năng chính

• Giám sát báo cáo tài chính: Rà soát hệ thống kế toán, chính sách trích lập dự phòng rủi ro (theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN), đảm bảo tuân thủ VAS, IFRS (khi áp dụng) và chuẩn mực kiểm toán.
• Giám sát KTNB: Phê duyệt kế hoạch kiểm toán hằng năm, đánh giá hiệu quả hoạt động KTNB, đề xuất bổ nhiệm/miễn nhiệm Trưởng KTNB.
• Quan hệ kiểm toán độc lập: Đề xuất công ty kiểm toán độc lập (Big 4: PwC, Deloitte, EY, KPMG) lên HĐQT và ĐHĐCĐ; giám sát tính độc lập của kiểm toán viên.
• Kiểm soát tuân thủ: Giám sát việc thực thi pháp luật về phòng chống rửa tiền (Luật PCT 2022), bảo vệ dữ liệu cá nhân, tỷ lệ an toàn vốn (CAR theo Basel II/III).

Mối quan hệ với BKS và BĐH

UBKT và BKS có chức năng bổ trợ: UBKT chịu trách nhiệm trước HĐQT về giám sát hệ thống, còn BKS giám sát HĐQT và BĐH. Hai cơ quan phối hợp trao đổi thông tin nhằm tránh chồng chéo. UBKT có quyền yêu cầu BĐH cung cấp thông tin, nhưng không có quyền đình chỉ quyết định của BĐH - đây là điểm khác biệt cơ bản với BKS.

Ví dụ thực tế

BIDV thành lập UBKT gồm 4 thành viên, trong đó Chủ tịch UBKT là thành viên HĐQT độc lập từng giữ chức Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước. Năm 2023, UBKT đã đề xuất thay đổi công ty kiểm toán độc lập sau 5 năm liên tục, đồng thời phát hiện và yêu cầu trích lập bổ sung hơn 2.100 tỷ đồng dự phòng rủi ro cho danh mục tín dụng bất động sản.