Bài viết liên quan
Tài chính & Đầu tư
Trái phiếu Chính phủ Việt Nam
Vietnam Government Bonds (TPCP)
Trái phiếu Chính phủ (TPCP) là công cụ nợ do Kho bạc Nhà nước phát hành nhằm huy động vốn cho ngân sách và cơ cấu lại nợ công, có cam kết trả gốc và lãi của Chính phủ. Đây là loại tài sản có rủi ro tín dụng thấp nhất trên thị trường tài chính Việt Nam, thường được các tổ chức tài chính, ngân hàng thương mại và quỹ bảo hiểm nắm giữ.
Trái phiếu Chính phủ (TPCP) là gì?
Trái phiếu Chính phủ là loại chứng khoán nợ do Kho bạc Nhà nước phát hành hoặc bảo lãnh phát hành, được quy định tại Luật Quản lý nợ công năm 2017 (Luật số 20/2017/QH14) và Nghị định 153/2020/NĐ-CP quy định về phát hành trái phiếu Chính phủ tại thị trường trong nước. TPCP có kỳ hạn phổ biến 5, 7, 10, 15, 20 và 30 năm với mệnh giá 100.000 đồng hoặc 1 triệu đồng.
Đặc điểm chính
- Loại hình: Trái phiếu chiết khấu, trái phiếu lãi suất danh nghĩa cố định (coupon cố định) và trái phiếu lãi suất danh nghĩa thả nổi (coupon thả nổi - FRN) theo lãi suất tái cấp vốn của NHNN.
- Phương thức phát hành: Đấu giá tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) hằng tuần; đợt phát hành lớn nhất 2023 đạt khoảng 400.000 - 500.000 tỷ đồng/năm.
- Quy mô dư nợ: Đến cuối 2024, dư nợ TPCP đạt khoảng 1,95 triệu tỷ đồng (khoảng 18-19% GDP), trong đó kỳ hạn 10 và 15 năm chiếm tỷ trọng lớn nhất.
- Lãi suất phát hành: Năm 2024, lãi suất trúng thầu kỳ hạn 10 năm dao động 2,5%-3,2%/năm; kỳ hạn 30 năm khoảng 3,3%-3,8%/năm.
Vai trò
TPCP là tài sản đảm bảo trong các giao dịch thị trường mở của NHNN, là tài sản cơ sở để xây dựng đường cong lợi suất quốc gia và là kênh đầu tư an toàn cho các định chế tài chính. Tỷ lệ nắm giữ TPCP trong cơ cấu tài sản của hệ thống ngân hàng chiếm khoảng 20-23% tổng tài sản.
Ví dụ
Ngân hàng A mua lô TPCP kỳ hạn 10 năm, mệnh giá 1.000 tỷ đồng, lãi suất coupon 3,0%/năm trả cuối kỳ, giá mua tại đấu giá 99,5% mệnh giá. Ngân hàng A nhận lãi 30 tỷ đồng/năm và hoàn vốn 1.000 tỷ đồng khi đáo hạn; khoản chiết khấu 5 tỷ được phân bổ tăng giá gốc hàng năm.