Tokenization tài sản

Tokenization tài sản là gì?

Tokenization (mã hóa tài sản) là quá trình tạo ra token số trên sổ cái phân tán, trong đó mỗi token là chứng từ kỹ thuật số xác nhận quyền sở hữu hoặc quyền tài chính đối với một tài sản cơ sở (underlying asset). Token có thể là fungible (đồng nhất, như token cổ phần) hoặc NFT (không đồng nhất, dùng cho bất động sản, tác phẩm nghệ thuật), tuân theo tiêu chuẩn ERC-20, ERC-721 hoặc ERC-1400 (token chứng khoán có tuân thủ quy định).

Ba lợi ích cốt lõi

• Phân chia sở hữu (fractional ownership): Một căn nhà 10 tỷ đồng có thể chia thành 10.000 token, giúp nhà đầu tư tham gia với 1 triệu đồng – dân chủ hóa đầu tư BĐS.
• Thanh khoản 24/7: Token giao dịch trên sàn phi tập trung (DEX) hoặc sàn được cấp phép, không giới hạn giờ hành chính.
• Settling tức thì (atomic settlement): Giao dịch hoàn tất trong vài giây với T+0, giảm rủi ro đối tác so với hệ thống T+2 hiện hành.

Khung pháp lý tại Việt Nam

Nghị định 22/2023/NĐ-CP (có hiệu lực 01/01/2025) quy định về tài sản ảo, trong đó tài sản ảo dạng mã hóa có thể được phát hành bởi doanh nghiệp trong nước sau khi được Bộ Tài chính chấp thuận. Nghị quyết 05/2024/NQ-CP ngày 17/01/2024 của Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản ảo, thị trường crypto và ứng dụng blockchain trong tài chính trước năm 2030. Hiện tại, việc tokenization chứng khoán cần tuân thủ Luật Chứng khoán 2019 và được UBCKNN giám sát.

Ví dụ thực tế

Tháng 4/2024, công ty DigiFT (Singapore) hợp tác với Citi triển khai tokenization quỹ tín dụng tư nhân 1,6 tỷ USD. Tại Dubai, VARA cấp phép tokenization cho 5 tòa nhà trị giá 500 triệu USD vào năm 2024. Ở Việt Nam, dự án Onus Chain đã thí điểm tokenization bất động sản nghỉ dưỡng tại Phú Quốc và Đà Lạt với giá trị giao dịch thử nghiệm 50 tỷ đồng, dù vẫn nằm trong vùng pháp lý chờ hướng dẫn chi tiết.