Thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm

Thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm là gì?

Là trình tự các bên nhận bảo đảm được thanh toán từ số tiền thu được khi tài sản bảo đảm bị xử lý (thu giữ, bán đấu giá, chuyển nhượng) để thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Nguyên tắc ưu tiên được quy định tại Điều 58 Nghị định 21/2021/NĐ-CP về thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Nguyên tắc xác định thứ tự ưu tiên

• Theo thời điểm đăng ký: Bên đăng ký giao dịch bảo đảm trước được ưu tiên thanh toán trước (Điều 58 khoản 1 NĐ 21/2021).
• Cùng ngày đăng ký: Thứ tự do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án nhân dân hoặc trọng tài giải quyết.
• Trường hợp đặc biệt: Nghĩa vụ được bảo đảm bằng nhiều tài sản, tài sản có giá trị lớn hơn phần nghĩa vụ còn lại sẽ thanh toán cho các bên khác sau khi đã trừ chi phí xử lý.
• Chi phí ưu tiên: Phí xử lý tài sản, thuế, phí bảo hiểm... được ưu tiên trừ trước khi phân chia cho các bên nhận bảo đảm.

Ví dụ minh họa

Ông A vay ngân hàng X 5 tỷ đồng, thế chấp căn nhà tại Quận 1, đăng ký biện pháp bảo đảm ngày 10/3/2023. Sau đó ông A tiếp tục vay công ty tài chính Y 2 tỷ đồng cũng thế chấp căn nhà trên, đăng ký ngày 15/6/2023. Khi ông A không trả nợ, căn nhà bán đấu giá được 8 tỷ. Ngân hàng X (đăng ký trước) được ưu tiên nhận 5 tỷ + lãi, phần còn lại 3 tỷ mới chia cho công ty Y.