Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA)

Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA) là gì?

RWA (Risk-Weighted Assets) là khái niệm trung tâm trong khung quản trị rủi ro Basel, cho phép quy đổi các loại tài sản, cam kết ngoại bảng có mức độ rủi ro khác nhau về cùng một đơn vị đo lường. Mỗi loại tài sản được gán một hệ số rủi ro (risk weight) dựa trên xác suất vỡ nợ dự kiến.

Công thức tổng quát

RWA = Σ (Giá trị tài sản × Hệ số rủi ro) + 12,5 × Rủi ro hoạt động (K) + Rủi ro thị trường

Hệ số rủi ro tín dụng phổ biến (theo TT 41/2016/TT-NHNN)

• 0%: Tiền mặt, VAMC, Bộ Tài chính bảo lãnh
• 20%: Trái phiếu chính phủ VN, kho bạc Nhà nước, NHNN
• 50%: Cho vay bất động sản dân dụng có thế chấp (LTV ≤ 80%), BĐS thương mại
• 75%: Cho vay cá nhân phục vụ đời sống (tiêu dùng, mua xe, học tập…)
• 100%: Cho vay doanh nghiệp, TPDN, cổ phiếu, tài sản cố định, các khoản phải đòi khác
• 150%: Cho vay doanh nghiệp xếp hạng thấp hoặc quá hạn trên 90 ngày
• 250%: Vốn đầu tư vào công ty con, công ty liên kết phi tín dụng

Ví dụ minh họa

Một ngân hàng có danh mục cho vay 70.000 tỷ đồng, gồm: 15.000 tỷ TPCP (RW=20%) + 25.000 tỷ cho vay cá nhân (RW=75%) + 30.000 tỷ cho vay doanh nghiệp (RW=100%). Tính ra:

• RWA từ TPCP: 15.000 × 20% = 3.000 tỷ
• RWA từ cho vay cá nhân: 25.000 × 75% = 18.750 tỷ
• RWA từ cho vay DN: 30.000 × 100% = 30.000 tỷ
• Tổng RWA = 51.750 tỷ đồng

Như vậy dù dư nợ 70.000 tỷ, ngân hàng chỉ phải trích vốn dựa trên 51.750 tỷ RWA → khuyến khích giải ngân vào tài sản an toàn hơn.

Phương pháp tính RWA tại Việt Nam

Theo TT 41/2016 (sửa đổi TT 22/2019), các NHTM được áp dụng 3 phương pháp tính RWA tín dụng từ đơn giản đến nâng cao: (1) Phương pháp tiêu chuẩn (SA), (2) Phương pháp nội bộ cơ sở (FIRB), (3) Phương pháp nội bộ nâng cao (AIRB). Hiện phần lớn NHTM VN đang dùng phương pháp SA.